Hikaye (Öykü)

Yansıma Sözcükler

Doğadaki bazı seslerin tam bir karşılığı bulunmaz. Bu seslere yakın kabul edilen sözcüklere yansıma denir. Şırıl, pat, küt, şangır… gibi. Bu...

İkilemeler

Söze güzellik, canlılık katmak veya anlamı pekiştirmek amacıyla iki sözcüğün tekrarından oluşan söz gruplarına ikileme denir. Tekrar edilen bu sözlerde...

Söz Öbekleri

Cümlede kimi sözcükler başka sözcüklerle anlamca etkile- şime girerek söz öbeği oluşturur. Tek başına bir anlamı olan bu sözcükler, söz...

Deyimler ve Atasözleri

DEYİMLER Anlatıma canlılık ve güzellik katmak amacıyla en az iki sözcüğün anlamca kaynaşarak oluşturduğu söz grubuna deyim denir. Bu güreşçinin...

Yakın Anlamlı Kelimeler

Aynı anlamı karşılamadıkları halde, aralarındaki ortak noktalar nedeniyle birbirinin yerine kullanılabilen kelimelerdir. Eş anlamlı sözcüklerde anlam eşitliği varken yakın anlamlı...

Eş Sesli Sesteş Kelimeler

Yazılışları aynı, anlamları farklı olan sözcüklerdir. Sesteş sözcükler gerçek anlamlı olmalıdır. Endam güzel, yüz güzel Huyun yüzde yüz güzel Uzaklara...

Eş Anlamlı (Anlamdaş) Kelimeler

Yazılışları farklı olduğu hâlde aynı anlamı karşılayan sözcüklerdir. Eser = yapıt, sene = yıl, cevap = yanıt… sözcükleri es anlamlıdır. Eş...

Karşıt (Zıt) Anlamlı Kelimeler

Anlamca birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir. iyi x kötü, genç x yaşlı, aşağı x yukarı, ağlamak x gülmek… sözcükleri karşıt anlamlı...

Terim Anlam

Bir bilim, meslek veya sanat dalıyla ilgili özel anlamlar yüklenmiş sözcüklere terim denir. Her alanın ya da mesleğin kendine özgü...

Somut Anlam ve Soyut Anlam

SOMUT ANLAM Beş duyudan herhangi biriyle algılanabilen sözcüklerin anlamına denir. Ağaç, çiçek, güneş, ışık, ısı, kum, ses, ekşi, koku… sözcükleri somut...

Mecaz Anlam

Bir sözcüğün ilgi ya da benzetme yardımıyla gerçek anlamının dışında kazandığı anlamdır. Mecaz anlam, bir sözün gerçek anlamından tümüyle sıyrılıp...

Yan Anlam

Sözcüğün gerçek anlamından tam olarak uzaklaşmadan kazandığı anlam veya anlamlar vardır. Bunlara yan anlam denir. Aslında sözcüğün gerçek anlamı dışında...

Gerçek Anlam (Temel, İlk Anlam)

Bir sözcüğün, söylendiğinde akla ilk gelen anlamıdır. Buna sözcüğün sözlük anlamı da denir. Beyaz perdeleri çek yavaş yavaş dizesinde “perde”...

Sözcükte Çok Anlamlılık

Bir sözcüğün ilk başta tek bir anlam taşırken zaman içinde başka anlamları karşılamasına çok anlamlılık denir. Örneğin temel anlamı “sert...

Ters Eğik Çizgi, Tek Tırnak İşareti ve Denden İşareti

TERS EĞİK ÇİZGİ Bilgisayar yazılımlarında art arda gelen dizinleri birbirinden ayırt etmek için kullanılır: C:\Dos>MD \Oyun TEK TIRNAK İŞARETİ Tırnak...

Kesme İşareti

Aşağıda sıralanan özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır: Kanuni Sultan Süleyman ‘a, Muhibbi ‘nin, Gül...

Yay Ayraç ve Köşeli Ayraç

Yay Ayraç Cümlenin yapısıyla doğrudan doğruya ilgili olmayan açıklamalar için kullanılır: Son dönemde televizyonlardaki kimi objektif tartışmaları (Burada objektif sözünü...

Tırnak İşareti

Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır: Kitabımın kapağına Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir....

Uzun Çizgi ve Eğik Çizgi

Uzun Çizgi Yazıda satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır. Buna konuşma çizgisi de denir. Hacivat: – Gel benim serv-i...

Kısa Çizgi

Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur: Bu raflarda gördüğün kitaplarının neredeyse tamamını ilkokul yıllarımda almıştım. Lise yıllarımızda çok samimi...

Ünlem İşareti

Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur: Ne mutlu Türk’üm diyene! (Mustafa Kemal Atatürk) Hava ne...

Soru İşareti

Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur: Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer? (Ahmet Haşim) Şakaklarıma kar mı yağdı...

Noktalama İşaretleri: Üç Nokta (…)

Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur: sabahleyin her yerde bir telaş, bir koşturmaca… Mahallede bir dedikodu yayılıyor ve bütün mahalleli sokağa… Nihayet...

Noktalama İşaretleri: İki Nokta (:)

Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna konur: Ben şiirde iki şeye çok önem veririm: ölçü ve uyak. Masada ilk göze...

Noktalama İşaretleri: Noktalı Virgül (;)

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur: Buralarda kışları liman, mandalina, portakal; yazları şeftali, kiraz, erik...

Noktalama İşaretleri: Virgül (,)

Bir cümlede birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur: Heyecanlı, aktif, dinamik gençler istiyorum. Ahmet’in annesi,...

Noktalama İşaretleri: Nokta

Bir duygu, düşünce ve isteği tam olarak anlatan cümlelerin sonuna konur: Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te ilan edildi. Ak akçe kara...

Birleşik Kelimelerin Yazımı

Belirtisiz isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, birleşik fiiller, ikilemeler, kısaltma grupları ve kalıplaşmış çekimli fiillerden oluşan ifadeler, yeni bir kavramı karşıladıklarında...

Sayıların Yazımı

Sayılar metin içerisinde yazıyla yazılır: Burada bin yıldan beri dostça yaşıyoruz. Onunla üç ayda bir görüşüyoruz. İkinci sınıfta okuyanlara yüzer...

Yaşanmış ya da yaşanması mümkün olayların, kısa bir plan çerçevesinde anlatıldığı yazı türüdür. Yer, zaman, olay ve kişi bağlamında kısa bir edebiyat türü olduğu için öyküde ayrıntılara pek girilmez. Olayın ya da durumun öncesi ve sonrası okura sezdirilir.

Hikâye Türleri

Öykülerin, olay ve durumlarının tarihsel süreç içerisindeki yapılandırılması iki türde öyküyü oluşturur.

1. Olay Hikâyesi (Klasik Öykü)

Bu tür öyküde yer, kişi, zaman ögeleri olay çevresinde gelişir. Yazar giriş bölümünde, çarpıcı ögelerle okuyucuyu öyküye bağlamaya çalışır. Gerilimi arttırdığı gelişme bölümünde olayların çarpıcılığını sonuç bölümünde okuyucuya sunar. Olay öyküsünün ünlü temsilcisi Fransız asıllı Maupassanttır. Bu öykü türüne “Maupassant Tarzı Öykü” de denir. Türk edebiyatında Ömer Seyfettin, Refik Halit Karay, Orhan Kemal, Necati Cumalı, Reşat Nuri Güntekin olay öykücülüğünün temsilcileri arasında olan sanatçılardır.

2. Durum Hikâyesi (Modern Öykü)

Bu tür öyküde yazar, okuyucuda heyecan uyandıracak öğeleri ikinci plana atar. Daha çok günlük hayattan bir kesit alarak sıradan insanları kendi ortamında değişik açılardan yansıtır. Durum öyküsünün ünlü temsilcisi Rus edebiyatçı, Çehov’dur. Aynı zamanda bu öykü türüne “Çehov Tarzı Öykü” de denir. Türk edebiyatında Memduh Şevket, Haldun Taner, Sait Faik bu türün önde gelen sanatçılarıdır.

Sonraki Sayfa »