Dalton Atom Modeli
– Maddenin en küçük yapıtaşı atomdur.
– Atom parçalanamaz.
– Atom içi dolu bir küre şeklindedir.
– Bir elementin tüm atomları aynıdır.
– Farklı element atomları her yönüyle farklı özelliktedir.
– Kimyasal tepkimelerde atomlar yeniden düzenlenir.
– Bir bileşiği oluşturan atomların kütleleri arasında tam sayılarla ifade edilen belirli bir oran vardır.

Dalton atom modelinin yetersizliği
– Atom boşluklu bir yapıya sahip olup içi dolu bir küre şeklinde değildir.
– Fladyoaktif tepkimelerle atom parçalanabilir.
– Bir elementin tüm atomları özdeş değildir. Nötron sayıları farklı olan izotop atomlar vardır.
– Farklı elementlerin atomları her yönüyle farklı özellik göstermez. İzobar atomlar aynı kütleye sahip farklı atomlardır.

Thomson Atom Modeli
– Üzümlü kek modeli olarak bilinir.
– Atomda (+) ve (-) yüklü tanecikler bulunur. Bu taneciklerin sayıları birbirine eşittir yani atom nötrdür.
– Atom (+) yüklü bir küre şeklindedir. (-) yüklü tanecikler bu küreye homojen olarak dağılmıştır.
– Atom yarıçapı yaklaşık 10’8 cm’dir.

Thomson atom modelinin yetersizliği
– Nötronlardan bahsetmemiştir.
– “Elektronlar (+) yüklü küreye homojen olarak dağılmıştır.” ifadesi yanlıştır. Elektronlar çekirdekten belirli uzaklıktaki orbital denilen bölgelerde bulunur.
– Atom (+) yüklü bir küre şeklinde değil boşluklu yapıdadır.



Rutherford Atom Modeli (çekirdekli Model)
– (+) yüklü protonlar çekirdek denilen çok küçük bir hacimde toplanmıştır.
– Elektronlar çekirdek çevresindeki boşlukta hareket eder.
– Atom boşluklu bir yapıya sahiptir.
– Çekirdeğin hacmi atom hacmi yanında çok küçüktür.
– Protonların kütlesi atom kütlesinin yaklaşık yarısı kadardır.
– Atomdaki (+) ve (-) yüklü taneciklerin sayısı birbirine eşittir.

Rutherford atom modelinin yetersizliği
– Elektronların hareketini açıklayamamıştır.
– Çekirdekte protonun kütlesine yakın yüksüz taneciklerinin bulunması gerektiğini öngörse de ispatlayamamıştır.
– Nötronların varlığı ilk olarak 1932 yılında Chadwick tarafından deneysel olarak kanıtlanmıştır.

Bohr Atom Modeli (Yörüngeli Model)
– Elektronlar çekirdek çevresinde dairesel yörüngelerde hareket eder.
– Elektronların bulunduğu bu dairesel yörüngelere “temel enerji düzeyleri” denir.
– Temel enerji düzeyleri n = 1, 2 ,3 4… tamsayılarla ya da K, L, M, N… gibi büyük harflerle gösterilir.
– Elektronun en düşük enerjili konumda bulunmasına temel hal denir.
– Atoma enerji verilerek elektronun daha yüksek enerjili yörüngelere çıkarıldığı duruma uyarılmış hal denir.
– Uyarılmış atom kararsızdır. Temel hale dönerken ışıma yapan

Bohr atom modelinin yetersizliği
– Bohr, tek elektronlu atom ve iyonların spektrumlarını incelemiş ancak çok elektronlu atomların yapısını açıklayamamıştır.
– Elektronların dairesel yörüngelerde bulunduğu ifadesi modern atom teorisine göre yanlıştır.



Modern Atom Teorisi (1926 ve sonrası)
– Atom, proton, nötron ve elektron taneciklerinden oluşur.
– Protonlar (+) yüklü, nötronlar yüksüz, elektronlar ise (-) yüklü taneciklerdir.
– Proton ve nötronlar atomun çekirdeğinde, elektronlar ise çekirdekten belirli uzaklıktaki orbitallerde bulunur.
– Elektron hem kendi etrafında, hem de çekirdek çevresinde dönme hareketi yapar.
– Elektron çekirdekten uzaklaştıkça potansiyel enerjisi artar, kinetik enerjisi azalır.
– Bir elementin tüm atomlarındaki proton sayısı birbirine eşittir. Nötron sayısı farklı olabilir.
– Nötr atomda elektron sayısı proton sayısına eşittir.
– Atomun kütlesinin büyük bir kısmı Çekirdekte toplanmıştır. Elektronların kütlesi çekirdeğin kütlesi yanında ihmal edilir.
– Atomun yarıçapı çekirdeğin merkezinden elektronun bulunduğu son enerji düzeyine kadar olan uzaklıktır.
– Çekirdeğin hacmi atom hacmi yanında ihmal edilir.
– (+) yüklü çekirdek ile (-) yüklü elektronlar arasında elektrostatik bir çekim vardır. Bu çekim elektronun dönmesinden kaynaklanan merkez kaç kuvveti ile dengelenir.
– Modern atom modelinin öncüleri De Broglie, Heisenberg ve Schrödinger’dir.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
22 Haziran 2019 Cumartesi