Ses Bilgisi Türkçe 5.Sınıf


Kategoriler: Türkçe

SES BİLGİSİ

Ses
Ağzımızdan bir çırpıda çıkan, hece ve sözcük yapmaya yarayan dilin en küçük birimine ses denir.

Harf ;
Seslerin yazıdaki karşılıklarına harf denir. Harfler birleşerek heceleri, heceler birleşerek sözcükleri, sözcükler de cümleyi oluşturur.



Alfabe
Bir dildeki harflerin tümünü sırasıyla gösteren harfler topluluğuna alfabe denir. Tarih boyunca farklı alfabeler kullanmakla beraber şu an “Latin Alfabesini” kullanıyoruz. Türkçede harfler ağızdan çıkışlarına göre ünlüler ve ünsüzler olarak ikiye ayrılırlar. Dilimizde 8 tane ünlü (sesli), 21 tane ünsüz (sessiz) harf bulunmaktadır.

Ünlü (sesli) Harfler

Ağzımızdan çıkarken ses yolunda hiçbir engele uğramayan, kendi başına okunabilen harflere ünlü (sesli) denir.



Dilimizde 8 tane ünlü vardır. Bunlar: a, e, ı, i, u, ü, o, ö,

Ünsüz(sessiz) Harfler:

Tek başına söylenemeyen; ancak bir ünlünün yardımıyla söylenebilen harflere ünsüz (sessiz) harf denir.

Türkçede 21 tane ünsüz vardır. Ünsüzler “sert ünsüzler” ve “ yumuşak ünsüzler” olmak üzere ikiye ayrılır.



Örnekler:

1. Keçi kayalığa tırmandı. Burnu bir dala takıldı. Kendini zor kurtardı. Aşağıda yavru keçiler onu bekliyordu.

Yukarıdaki metinde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

A) Ünlü Düşmesi
B) Ünlü Daralması
C) Ünsüz Benzeşmesi
D) Ünsüz Yumuşaması

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşaması yoktur?

A) Biraz para kazanmak için işe gitti.
B) Kitabın sayfasını yavaşça çevirdi.
C) Şu ağacın dalları kırılmış.
D) Arkadaş ! Yurduma alçaklara uğratma.



Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi