Türklerin İslamiyeti Kabulü 9. Sınıf

Türklerin İslamiyeti Kabulü 9. Sınıf

Kategoriler: 9. Sınıf Tarih, Tarih, Türklerin İslamiyet'i Kabulü ve İlk Türk İslam Devletleri

İslamiyetten Önce Türkler

Orta Asya’dan Tuna boylarına kadar geniş bir alana yayılarak birçok devlet kuran Türklerde farklı zamanlarda değişik inançlar benimsenmiştir. Budizm, Maniheizm, Musevilik ve Hristiyanlık Türkler arasında kabul edilen inançlardır. Ancak Türklerde yaygın olan inanış Gök Tanrı inancıdır.



Gök Tanrı İnancının Özellikleri

Türklerle Müslümanlar Arasındaki İlişkiler

Bilgi: Emevilerin Arap milliyetçiliğine dayalı katı ve sert politika izlemeleri Türklerin kitleler hâlinde İslamiyet’i kabul etmelerini engellemiştir. Buna karşın Abbasilerin eşitlikçi ve hoşgörülü yaklaşımları Türklerle Müslümanlar arasında olumlu ilişkiler kurulmasını sağlamıştır. Bu dönemde Türkler arasında İslamiyet yayılmıştır.



Talas Savaşı (751)

Örnek: Abbasiler ile Çinliler arasında Orta Asya’daki güç mücadelesi taraflar arasında savaşa dönüşmüştür. 751 yılında yapılan Talas Savaşı’nda, Abbasilerin yanında yer alan Türkler, Çinlilerin yenilgiye uğratılmasında etkili olmuşlardır.
Verilen bilgilerde sözü edilen Türk topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hazarlar B) Karluklar
C) Avarlar D) Kırgızlar
E) Uygurlar

Çözüm: Karluklar, Abbasiler ile Çinliler arasında 751 yılında yapılan Talas Savaşı’nda, Abbasilerin yanında yer alarak Çinlilerin yenilgiye uğratılmasında etkili olmuşlardır. Bu olayın etkisiyle İslamiyet’i kabul eden ilk Türk boyu da Karluklar olmuştur. Cevap B

Türklerin İslamiyet’e Hizmetleri



Türkler Arasında İslamiyet’in Yayılması

Örnek: Türklerle Müslüman Araplar arasında ilişkilerin olumlu yönde gelişmesi, aşağıdaki dönemlerin hangisinde başlamıştır?
A) Hz. Ebubekir    B) Abbasiler
C) Emeviler    D) Tolunoğulları
E) Endülüs Emevileri

Çözüm: Türkler ile Müslüman Araplar, Hz. Ömer Dönemi’nde komşu olmuşlardı. Taraflar arasında ilk savaşlar Hz. Osman döneminde başlamış, Emeviler Dönemi’nde yoğunlaşmıştır. Emevilerin yerine kurulan Abbasiler Dönemi’nde Türkler ile Müslüman Araplar arasındaki ilişkiler iyileşmiştir. 751 yılındaki Talas Savaşı’nda Türkler Çin’e karşı Abbasilerin yanında yer alarak savaşın kazanılmasını sağlamışlardır. Bu tarihten itibaren taraflar arasındaki ilişkiler gelişmiş, Türkler kitleler hâlinde Müslüman olmaya başlamışlardır. Cevap B

Bilgi: Tarih boyunca kabul ettikleri Budizm, Maniheizm, Musevilik ve Hristiyanlık inançları Türklerin millî benliklerini kaybetmelerine neden olmuştur. İslam dini ise Türklerin millî bünyesine uygun olduğu için millî varlıklarını korumalarında önemli rol oynamıştır.

  • Hz. Ömer Döneminde İran'ın fethiyle Müslüman Araplarla Türkler komşu oldu.
  • Hz. Osman Dönemi'nde Türklerle ilk mücadeleler başladı.
  • Emeviler Döneminde taraflar arasında şiddetli savaşlar meydana geldi. Bu savaşlarda Arap milliyetçiliği politikası etkili oldu.
  • Abbasilerin Arap milliyetçiliğini terk etmesiyle İslamiyet Türkler arasında yayılmaya başladı.
  • Orta Asya hakimiyeti nedeniyle Abbasiler ile Çinliler arasında yaşanan Talas Savaşı'nı (751) Karluk Türklerinin yardımıyla Araplar kazandı.
  • Talas Savaşı'ndan sonra Türkler arasında İslamiyet hızla yayılmaya başladı. Araplar Çinlilerden öğrendikleri kağıdı Çin dışında da imal ederek medeniyetin bütün dünyada hızla yayılmasına neden oldular.
  • Oğuzlar arasında İslamiyet ancak XI. yüzyılda hakim bir din haline gelebilmiştir. Oğuz boylarından Müslümanlığı kabul edenleri, etmeyenlerden ayırmak için onlara Türkmen adı verilmiştir. XIII. yüzyıl başlarından itibaren artık Türkmen tabiri her yerde Oğuz'un yerini almıştır.

Türklerin İslamiyete Hizmetleri

  • Bizans'a karşı Abbasi Devleti'ni korudular.
  • Hindistan, Anadolu ve Balkanlarda İslamiyet'in yayılmasını sağladılar.
  • Haçlı saldırılarına karşı koyarak İslam dünyasının koruyucusu oldular.
  • Farabi, Biruni ve İbn-i Sina gibi Türk bilginleri Selçuklu veziri Nizamülmülk'ün açtığı Nizamiye Medreseleri ile İslam kültür ve medeniyetinin gelişmesine katkıda bulundular. Ayrıca bu medreselerde Şia, Haşhaşiler ve mezhepsizlerle mücadele edilmiştir.
Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi