NEM

Atmosferdeki su buharının miktar ve oranına havanın nemiliği denir. Havadaki su buharının miktarı yere ve zamana göre değişir. Su buharının varlığı buharlaşmaya bağlıdır. Nem higrometre ile ölçülür.

Örnek:

Çözüm: Buharlaşmanın az olması için sıcaklığın az, bağıl nemin fazla olması gerekir. Grafikte, sıcaklıkları en az olanlar 1 ve 5 numaralı merkezlerdir. Ancak 1 numaralı merkezde bağıl nem daha fazla olduğu için, bu merkezde buharlaşma en azdır. Yanıt A

Örnek:

Çözüm: Merkezler arasında en fazla buharlaşmanın, sıcaklığın en yüksek olduğu K merkezinde gerçekleşmesi beklenir. Yanıt D

YAĞIŞ

Havadaki nemin doyma noktasını aşıp, su damlacıkları, buz kristalleri veya buz parçacıkları şeklinde yoğunlaşarak yeryüzüne düşmesine yağış denir. Plüviyometre ile ölçülür ve milimetre (mm) olarak ifade edilir.

Örnek:

Çözüm: Bulut ile yeryüzü arasındaki yağış, kar – yağmur – kar şeklinde sıralandığına göre sıcaklık değişim grafiği de -10°C’den daha sıcak değerler, 0°C ve +10°C arasında olan ancak 0°C’ye yakın + değerler ve -10°C’den daha sıcak değerler şeklinde olmak zorundadır. Yanıt B

Örnek:

Çözüm: Havanın yağış bırakması için yükselmesi ve soğuması gerekir. Alçalan hava kütleleri, ısındıkları için yağış bırakmazlar. Yanıt E

Örnek:

Yukarıdaki tabloda üç farklı hava kütlesinin aynı andaki mutlak nem, sıcaklık ve bağıl nem değerleri verilmiştir. Tablodaki bilgilerden yararlanılarak, verilen hava kütleleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) III. hava kütlesinin bağıl nemliliği II. hava kütlesininkine oranla azdır.
B) III. hava kütlesinin nem açığı en fazladır.
C) I. hava kütlesinin nem açığı en azdır.
D) I. hava kütlesi doyma noktasına en yakındır.
E) II. hava kütlesinin yağış oluşturma olasılığı en fazladır.

Çözüm: Mutlak nemleri aynı olan hava kütlelerinin sıcaklığı düşük olanın bağıl nemi daha fazladır; yağışın oluşabilmesi için bağıl nemin en az %100 olması gerekir. II. hava kütlesinin bağıl nemi %45, halbuki I. hava kütlesinde bu oran %80’dir ve yağış olasılığı daha çoktur. Yanıt E

Örnek:
I. Bir dağ yamacı boyunca yükselen
II. Yenıüzünden ısınarak yükselen
III. Bir yamacı aşıp diğer yamaçtan aşağıya esen
IV. Yeryüzüne doğru alçalan
Yukarıdaki hava kütlelerinden hangileri yağış getirir?
A) I ve II   B) I ve III   C) II ve III
D) II ve IV  E) III ve IV

Çözüm: Bir hava kütlesinin yağış bırakabilmesi için, soğuması ve içindeki bağıl nemin doyma noktasına ulaşması gerekir. Soru öncülünde I ve II numaralı hava kütleleri yükseldikleri İçin, soğuyacak ve bağıl nemleri doyma noktasına ulaşacaktır. Ancak III ve IV numaralı hava kütleleri alçaldıklarından, ısınacak ve bağıl nemleri doyma noktasından uzaklaşacaktır. Yani yağış getirecek hava kütleleri I ve II numaralı olanlardır. Cevap A

Soru: Aşağıdakilerden hangisi kırağı, kar ve dolunun ortak özelliğidir?
A) Yalnızca dağ yamaçlarında oluşmaları
B) Gece oluşmaları
C) Sadece kutup ikliminde oluşmaları
D) 0°C nin altında yoğunlaşmış olmaları
E) Sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşma alanlarında oluşmaları

Soru: Yağışın başladığı bir bölge için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Havanın nem açığı ortadan kalkmıştır.
B) Hava kütlesinin sıcaklığı artmıştır.
C) Bulutluluk oranı azalmıştır.
D) Hava doyma noktasından uzaklaşmıştır.
E) Maksimum nem oranı artmıştır.

Soru: Aşağıdakilerden hangisi yoğunlaşma, bulut ve yağış oluşumunu engelleyen unsurlardan değildir?
A) Hava kütlesinin bir dağ yamacı boyunca föhn etkisi oluşturması
B) Hava kütlesinin alçalıcı özellik göstermesi
C) Hava kütlesinin sıcak zemine temas etmesi
D) Sıcak hava kütlesi ile soğuk hava kütlesinin karşılaşması
E) Hava kütlesinin karadan denize doğru esmesi



Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
22 Haziran 2019 Cumartesi