Dünya Nüfusunun Tarihsel Süreçteki Değişimi 10. Sınıf


Kategoriler: 10. Sınıf Coğrafya, Beşeri Sistemler 10. Sınıf, Coğrafya

Tarih boyunca insan sayısını belirlemeye yönelik çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Yapılan nüfus sayımları ile ilgili bilgiler, geçmişte uygulanan ekonomik faaliyetlere, bunun besleyebileceği nüfus miktarına, yaşanılan alanın özellik ve uzantılarıyla ilgili arkeolojik delillere dayandırılmaktadır. Ancak kesin olan, insanlık tarihi boyunca Dünya nüfusunun sürekli arttığıdır.

2000 yıl kadar önce, Dünya nüfusunun 300 milyon olduğu tahmin edilmiştir. Nüfus artış oranı başlangıçta yavaştır. Nüfusun ikiye katlanması yani 600 milyonu bulması 1600 yıl sürmüştür. Dünya nüfusu, 1804 yılında bir milyara ulaşmıştır. 1960’da 3 milyar civarında olan Dünya nüfusu 39 yılda ikiye katlanarak, 1999’da 6 milyara ulaşmıştır. Birleşmiş Milletler’in verilerine göre, 2015 yılında Dünya nüfusu 7,5 milyara ulaşmıştır. Yine Birleşmiş Milletlerin verilerine göre, 2054 yılına kadar Dünya nüfusunda hızlı bir artış olacağı, 2054 yılından sonra ise bu artışın yavaşlayacağı tahmin edilmektedir.



Nüfus bilimi uzmanları, tarihi çağlar boyunca nüfus artışında üç büyük sıçrama döneminin yaşandığını belirtmektedir.

  • Birincisi, yaklaşık iki milyon yıl önce insanların alet yapımını keşfetmesiyle yaşanmıştır. Böylece yetersiz beslenme azalmış ve vahşi hayvanlara karşı mücadelede önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Bu durum nüfus artışını olumlu yönde etkilemiştir.
  • İkinci sıçrama yaklaşık on bin yıl önce yaşanmıştır. İnsanların yerleşik hayata geçerek tarımla uğraşmaları ve hayvanları evcilleştirmeleri nüfusun hızla artmasına neden olmuştur.
  • Üçüncü sıçrama Sanayi Devrimi ile gerçekleşmiştir. Bu dönemde Avrupa`da yaşam düzeyinin yükselmesi, iletişim ve taşımacılıkta önemli gelişmelerin yaşanması, tıp alanında ilerlemelerin olması ortalama yaşam süresinin uzamasına ve ölüm hızının düşmesine neden olmuştur. Bu durum, nüfusun hızla artmasına neden olmuştur.

Özellikle 1750 – 1850 yılları arasında gerçekleşen Sanayi Devrimi, nüfus artışı kadar nüfusun dağılışını ve demografik özelliklerini de değiştirdi. Sanayi Devrimi’yle birlikte en önemli nüfus artışı ve değişimi Avrupa Kıtası’nda yaşanmıştır. 1950 – 2000 yılları arasında Dünya’da önemli nüfus artışı meydana gelmiş, âdeta nüfus patlaması yaşanmıştır. Fakat Dünya nüfusu artmasına rağmen artış hızı, 1970 yılından günümüze kadar giderek azalmaya başlamıştır. 2010 yılında 6,8 milyara ulaşan Dünya nüfusu, yedi yıl sonra 2017’de 7,5 milyarı geçmiştir. Dünya nüfusunun 2070 yılında 9 milyara ulaştıktan sonra azalması beklenmektedir.



Hızlı nüfus artışı, genellikle az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde gerçekleşmiştir. Gelişmiş ülkelerde nüfus artış hızı oldukça düşüktür. Bunun en önemli nedeni ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesi, şehirleşme oranlarının yüksek olması, nüfus planlamasının yapılması ve kadınların çalışma
hayatına girmesidir. Sanayi Devrimi’nden bugüne Dünya nüfusu yaklaşık 800 milyondan 7,6 milyara çıkmıştır.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi