Özdeyişler


Kategoriler: 8. sınıf Türkçe, Deyimler, Atasözleri ve Özdeyişler, Türkçe

Bir düşünceyi kısa ve özlü bir biçimde anlatan, söyleyeni belli olan sözlere özdeyiş adı verilir.



Örnekler

  • Sanatsız kalmış bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir. (M. Kemal Atatürk)
    –› Bu cümlede sanatın, bir milletin varlığını sürdürmesinde ne kadar önemli olduğu vurgulanmıştır.
  • Anı yazmak, ölümün elinden bir şey kurtarmaktır. (Andre Gide)
    –› Bu cümlede, anı yazmanın olayları ölümsüz kıldığı vurgulanmıştır.

Dikkat: Özdeyişlerin atasözlerinden farkı, söyleyeninin belli olmasıdır.

Örnekler

  • Akılsız başın cezasının ayaklar çeker. (Anonim)
  • Ayakta ölmek, diz üstü yaşamaktan iyidir. (G.Washington)

Örnek Soru: Aşağıdakilerden hangisi Özdeyiş değildir?
A) Daha iyi olmaya çalışmayan, iyi olarak da kalamaz.
B) Geleceği satın alabilecek tek şey bugündür.
C) Akıllı düşman, akılsız dosttan hayırlıdır.
D) Güçlükler, başarının değerini artıran süslerdir.

Çözüm: “A, B, D” seçeneklerinde verilen cümleler özdeyiştir ancak “C” seçeneğinde bir atasözü vardır. Doğru cevap “C” seçeneğidir.



Soru: Aşağıdakilerin hangisinde deyim, cümleye uygun düşmemiştir?
A) Ağzı süt kokan bu gençler, kendilerini iyi bir yazar zannediyordu.
B) O kadar hoşgörülüydü ki adeta buluttan nem kapardı.
C) Yolda içimiz ezilince bir tesiste durup karnımızı doyurduk.
D) Babam, kardeşim eve geç geldiği için burnundan soluyordu.
Soru: Kimi insanlarda abartma hastalığı vardır. Her şeyi abartırlar. Mesela basit bir hastalığa yakalanırlar ama sanki ölümle yüz yüze gelmiş gibi evhamlanırlar. Çevresindekilerle küçük bir s0run yaşasalar onu büyütürler.
Bu metin aşağıdaki deyimlerden hangisiyle tamamlanırsa anlam bütünlüğü sağlanmış olur?
A) habbeyi kubbe yaparlar.
B) nabza göre şerbet verirler.
C) hem nalına hem mıhına vururlar.
D) daldan dala konarlar.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
22 Haziran 2019 Cumartesi