Kanunlar Doğuyor 9. Sınıf


Kategoriler: 9. Sınıf Tarih, İnsanlığın İlk Dönemleri, Tarih

  • İnsanların toplum hâlinde yaşamaya başlaması ve mülkiyet kavramının oluşması ile ilk sosyal kurallar da ortaya çıkmıştır.

Bilgi: Hukuk, toplum düzenini sağlamak için çıkarılmış ve devlet eliyle güçlendirilmiş kurallar bütünüdür.

  • Tarım, hayvancılık, mimarlık, ticaret gibi faaliyetlerin gelişmesi ile yeni sosyal kurallar oluşmuştur.
  • Devlet niteliğinde ilk siyasi teşkilatların oluşmasıyla hukuka ihtiyaç daha da artmıştır.
  • İlk Çağ’da yapılan hukuk kuralları kaynağını akıl, gelenek ve kutsal kitaplardan almıştır.
  • Yazının icadından önce hukuk kuralları sözlü olarak nesilden nesile aktarılmıştır. Oldukça pratik ve genelde sert olan bu kurallar yazılı olmamasına rağmen toplumun geneli tarafından bilinmiş ve uyulmuştur.
  • Bazı toplumlar yazının icadından sonra da hukuku sözlü olarak kullanmaya devam etmiştir. Bu durum özellikle göçebe yaşam süren toplumlarda görülmektedir.
  • Türkler sözlü hukuk kurallarını uzun süre uygulayan toplumlardan biri olmuştur.
  • Hun Türklerinde hukukun temelini, geleneklere dayanan sözlü hukuk kuralları oluşturuyordu. Buna töre deniliyordu.
  • Töre, yazılı olmamasına rağmen sistemli, dinamik ve ihtiyacı karşılayacak bir niteliğe sahip olup herkes tarafından bilinirdi. Töreye karşı gelmek ağır suç sayılırdı.

Urkagina Kanunları



Hammurabi Kanunları

Hitit Kanunları



İbrani (İsrail) Kanunları

 

  • Hukuk, toplum düzenini sağlamak için çıkarılmış ve devlet eliyle güçlendirilmiş kurallar bütünüdür. İlk Çağ hukuk kuralları kaynağını akıl, gelenek ve kutsal kitaplardan almaktaydı. Yazının icadından önce hukuk kuralları sözlüydü. coğrafyanın, hayat tarzının ve birlikte yaşama tecrübesinin etkisiyle oluşan sözlü hukuk kuralları (töre), dinamik ve ihtiyacı karşılayacak bir yapıya sahipti.
  • Bilinen ilk yazılı kanunlar Sümer Kralı Urkagina tarafından hazırlatılmıştır. Babil Kralı Hammurabi'nin yaptığı Hammurabi Kanunları "dişe diş, göze göz" şeklinde kanunlar içermekteydi.
  • Hitit kanunları Sami kanunlarından farklı olup Sümer kanunları gibi insancıldır. Evlenme, boşanma, nikah ve nişan gibi aile ile ilgili hususlara yer verilmiştir. Kadınlara da boşanma hakkı tanınmıştır. İlk defa kasten öldürme ile kazara adam öldürme birbirinden ayrılmıştır.
  • İbraniler bilinen ilk tek tanrılı inancı benimsemişlerdir. Yahudi inancına göre Tanrı ile İsrailoğulları arasında yapılan anlaşmayı içeren, Yahudilerin kutsal kitabına Hristiyanlar, Eski Ahit demektedir. "On Emir", Eski Ahit'in ilk ve en önemli kısmı Tevratta geçmektedir.

Urukagina Kanunları

  • Hukuk devleti anlayışına ilk kez yer vermiştir.
  • Çok ağır olmayan suçlara para cezası uygulanmıştır. (Fidye esası)
  • Rahiplerin toplumu sömürmesi karşılığında vatandaşın temel haklarını korumayı hedeflemiştir.

Hammurabi Kanunları

  • Yönetimle ilgili kurallara yer verdiği için ilk anayasa niteliği taşımaktadır.
  • İşlediği suçun aynısını suçluya uygulama cezası verilmiştir. (Kısas esası)
  • Sami geleneklerinden ve Urukagina kanunlarından yararlanılarak hazırlanmıştır.

Hammurabi Kanunlarının Bazı Hükümleri

  • Bir tapınakta veya hükümdar hazinesinde hırsızlık yapan ölümle cezalandırılır.
  • Birisini suçlayan ispata mecburdur. İspat edemezse ölüm cezasına çarptırılır.
  • Bir adam başka bir kişinin özgürlüğünü kısıtlayacak şekilde hareket ederse aynı ceza ona verilir.
  • Babasını döven evladın iki eli kesilir.
  • Bir adamın gözünü çıkaranın gözü çıkarılır.
  • Eğer bir kişi başkasının kemiğini kırarsa onun kemiği de kırılır.
  • Bir evde yangın çıkar ve oraya yangını söndürmeye gelen bir kimse evin sahibinin malında göz gezdirip evin sahibinin malını alırsa, kendisi de aynı ateşe atılır.
  • Bir adam bir çocuğu evlatlık alır ve oğlu olarak ona ismini verirse ve onu besleyip büyütürse, büyümüş bu çocuk bir daha geri istenemez.
  • Bir kişi kendisiyle aynı sınıftaki bir kişinin dişine zarar verirse onun da dişi çekilir. Eğer bir kişi kendinden daha alt sınıftaki bir kişinin dişine zarar verirse 166 gr. gümüş öder.
  • Bir inşaatçı herhangi bir kişi için bir ev inşa eder ve bu binayı uygun bir şekilde yapmazsa ve inşa ettiği bina yıkılıp ev sahibini öldürürse inşaatı yapan da öldürülür.
Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi