Yazım Kuralları TYT


Kategoriler: Türkçe

Yön Bildiren Sözcüklerin Yazımı

Yön bildiren sözcükler genel anlamda kullanıldığı zaman küçük harfle başlar: Biraz batıya biraz da doğuya doğru yürüdük.

Yön bildiren sözcükler, “ülke, bölge, medeniyet, düşünce, hayat tarzı, o yönde yaşayan insanlar” anlamında kullanılırsa büyük harfle başlar: Bize karşı Batı, çok yanlı davranıyor.



Yön adları özel addan önce gelirse büyük harfle başlar: Batı Anadolu, Kuzeydoğu Anadolu, Güney Marmara, Kuzey Afrika…

Yön adları özel addan sonra gelirse küçük harfle başlar: İstanbul’un batısı, Elazığ’ın güneydoğusu, Antalya’nın kuzeyi…

Ara yönler bitişik yazılır: kuzeydoğu, güneybatı, kuzeybatı, güneybatı.

Büyük Harflerin Kullanımı

Ünvanların ve Lakapların Yazımı

Kişi adlarından önce ve sonra gelen saygı sözleri, sanlar, unvanlar, takma isimler, meslek ve rütbe adları büyük harfle başlar: Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, Selami Efendi, Dila Hanım, Mareşal Fevzi Çakmak, Fatih Sultan Mehmet, Genç Osman, Deli İbrahim…

Özel adla kullanılmayan unvanlar (sanlar) özel adın yerini tutuyorsa büyük, tutmuyorsa küçük harfle başlar.

— Bugün, Başbakan şehrimize geliyor
— Türkiye’de başbakan olmak kolay değildir.

Akrabalık bildiren sözcükler büyük harfle başlamaz: Fatma ablam, Ayşe teyze, Hayriye ninemiz, Mehmet amcam, Ali eniştemiz, Fahriye abla.

Akrabalık bildiren sözcükler özel isimden önce gelirse lakap yerine kullanıldığı için büyük harfle başlar: Nene Hatun, Baba Gündüz, Dayı Kemal, Hala Sultan.



Bazı tarihî ve efsanevi kişiliklerde akrabalık bildiren sözcük sonda olduğu hâlde unvan değeri kazandığından ve özel isme dâhil olduğundan büyük harfle başlar: Susuz Dede, Adile Hala, Gülsüm Bacı, Sultan Ana.

Gökbilim Kavramlarının Yazımı

Bütün yıldız ve gezegen adları, coğrafya veya astronomi (gökbilim) terimi olarak kullanıldıklarında büyük harfle başlar.

— Okulda Güneş tutulması deneyi yaptık.
Ay, Dünya’nın etrafını bir günde dolaşır.

Yıldız ve gezegen adları, coğrafya veya astronomi (gökbilim) terimi olarak kullanılmazsa küçük harfle başlar.

Kızın ay gibi parlak bir yüzü vardı.
Sen benim güneşim olsan yeter.
Ancak bir dünya olabilirim
Sen benim güneşimken
Birazdan bir ay doğar
Yüzün dönüşür venüse
Camdan içeriye güneş girdi

Örnek; Türkçede özel ada bağlı saygı kelimeleri, sanlar, takma adlar büyük
harfle başlar.

Bu kurala göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı
vardır?

A) Dün sokakta komşumuz doktor Ali Yüksel Bey’i gördüm
B) Öğretmen Ayşe Hanım doktora gidecekmiş.
C) Sınıfımızdaki iki Ali’den büyük olanı iyi bir sporcudur.
D) Ali Bey beni kardeşi Orhan’la tanıştırdı.
E) Amcamın teğmen olan küçük oğlu Ahmet sınıfın en çalışkanıymış.

Çözüm; A seçeneğindeki “doktor Ali Yüksel Bey” sözündeki “doktor” sözcüğü özel isme bağlı olduğu için büyük harfle başlamalıdır.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi