Metinlerin Sınıflandırılması

İnsanlar duygu ve düşüncelerini yazılı veya sözlü olarak anlatır. Yani anlatım, genel olarak yazılı ve sözlü anlatım olmak üzere iki gruba ayrılır. Öykü, roman, deneme, sohbet gibi metin türlerinde yazılı anlatım; konferans, münazara gibi etkinliklerde sözlü anlatım kullanılır.



Metinler anlatım türlerine, yazılış amaçlarına, dilin işlevine, gerçeklikle ilişkilerine göre gruplandırılabilir. Bu özellikler göz önüne alındığında metinler genel olarak öğretici metinler ve sanatsal (kurmaca) metinler olarak ikiye ayrılabilir.

a) Edebi (Sanatsal) Metinler:



  • Sanat yapma amacıyla düzenlenen kurmaca metinlerdir.
  • Kendine has bir dil özelliği vardır.
  • Sözcüğün yan ve mecaz anlamları üzerinde çok durulup okuyucunun yorumlaması istenir.
  • İmge ve çağrışmalara yer verilerek farklı bir duygu evreni oluşturulmaya çalışılır.
  • Şiir, masal, destan, roman, hikâye vb. türler bu gmptadır.

b) Öğretici Metinler:

  • Bilgi vermek, öğretmek amacıyla yazılan metinlerdir.
  • Günlük yaşantılar, tarihi olaylar ve bilimsel gerçekler ele alınır.
  • Sözcükler, genellikle gerçek anlamıyla kullanılır.
  • Her okuyanda benzer izlenimler uyandırır.
  • Daha çok ansiklopediler, bilimsel kitaplar ve ders kitaplarında kullanılır.
  • Söylenenler, duruluk ve açıklık ilkesine uyar.
  • Açıklayıcı bir anlatım, örneklemelerle verilir.
  • Dil, göndergesel işlevde kullanılır.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
30 Haziran 2018 Cumartesi