Ortalama Hız ve Ortalama Sürat

Ortalama Hız ve Ortalama Sürat

Kategoriler: 9. sınıf Fizik, Fizik, Hareket, Hareket ve Kuvvet

Bir aracın hızı değişiyorsa, aracın ortalama hızı bulunarak işlemler basitleştirilir. Aracın hareketi düzgün doğrusal hareket gibi düşünülür. Örneğin İstanbul’dan kuş bakışı 450 km uzaktaki Ankara’ya giden bir otobüs bazen hızlı, bazen yavaş olarak yol alır. Otobüs 500 km uzunluğundaki bu yolu 6 saatte almış olsun. Bu durumda otobüsün ortalama hızı,



olur. Yani otobüs 75 km/h hızla, hızını değiştirmeden 6 saat hareket etmiş gibi düşünülür. Ortalama sürat ise benzer biçimde,

ile hesaplanır. Hız ile sürat arasındaki farklar, ortalama hız ile ortalama sürat arasında da vardır. Ortalama hız vektörel, ortalama sürat skaler bir büyüklüktür.

Bilgi: Yeşil dalga sistemi, trafik sıkışıklığına çözüm olması için geliştirilmiş bir sistemdir. Bu sistem sürat kavramının trafik sorununun çözümünde kullanılmasına bir örnektir. Bu sisteme göre araçlar ortalama bir sürat ile yol aldıklarında, kavşaklarda kırmızı ışığa yakalanmadan yollarına devam edebilirler. Trafik ışıklarının otomatik yanıp sönme aralıkları da bu ortalama sürat değerlerine göre ayarlanır. Yeşil dalga sistemi trafiğin olağan akışı içinde bir aracın belirtilen ortalama süratle hareket etmesi durumunda ışıklarda beklemeden geçebilmesine olanak sağlar.



Bilgi:

Ortalama Hız ve Ortalama Sürat Soruları ve Çözümleri

Örnek: Şekildeki doğrusal yolda hareket eden otomobil K-L arasını 15 m/s büyüklüğünde sabit hızla 6 sn de, L-M arasını ise 30 m/s büyüklüğünde sabit bir hızla 4 sn de alıyor. Buna göre bu otomobilin K-M arasındaki ortalama hızı kaç m/s dir?
Çözüm: Aracın toplam yer değiştirme miktarını bulabilmek için öncelikle KL ve LM uzunluklarını bulmamız gereklidir. Yol eşittir hız çarpı zaman bağıntısından verilenleri yerine yazarsak KL uzunluğu 90 metre ve LM uzunluğu da 120 metre bulunur. Toplam yer değiştirme olan KM uzunluğu da 210 metre olarak bulunmuş olur. Ortalama hız toplam yol bölü zaman olduğundan dolayı 210 bölü 10 dan ortalama hız 21 m/s çıkar.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi