Hayvan Benzeri Protistler (Protozoon)


Kategoriler: 9. Sınıf Biyoloji, Biyoloji, Canlılar Dünyası

Kamçılılar

  • Hareket organelleri kamçıdır. Bazılarında iki bazılarında çok fazla sayıda kamçı bulunur.
  • Tatlı sularda yaşarlar ancak bazı türleri nemli topraklarda ve denizlerde de yaşar.
  • Öglena ve tripanosoma bilinen iki örneğidir.
  • Protista alemindeki bazı canlılar mantarlara benzer. Mantarlar gibi ölü organik artıkları ayrıştırırlar ancak mantarlardaki gibi kitin yapılı hücre duvarı bulundurmazlar.

Trypanosoma

  • Bir tür parazittir, insanlara çeçe sineğinden bulaşır.
  • Uganda, Tanzanya, Kenya, Etiyopya gibi ülkelerde yaşayan insanlarda, uyku hastalığına neden olur.
  • Parazit beyne ulaşınca, iltihaplanmaya yor açar ve kişide sürekli bir uyku hali, felç, yürümekte zorluk, konuşma bozuklukları ve bayılmalara neden olur.

Kök Ayaklılar (Rhizopoda)

  • Heterotrofturlar.
  • Tatlı sularda ve denizlerde yaşayabilirler.
  • Yalancı ayakları (pösdopod) ile hareket ederler ayrıca yalancı ayaklarını endositoz ile besin almak içinde kullanırlar.
  • Amip, foraminiferd, actinapodlar ve radiolariyla bilinen örnekleridir.

Amip

  • Heterotrof beslenir.
  • Yalancı ayakları ile aktif olarak hareket eder.
  • Yalancı ayaklar fagositoz ile besin alımını da sağlar.
  • Kontraktil kofulları ile içeri giren fazla suyu enerji harcayarak dışarı atar.
  • Eşeysiz üreme gösterir (mitoz bölünme). Bölünme yönü önemsizdir.



  • Bazı türleri parazittir.
  • Entamoeba histolytica denilen tür amipli dizanteriye neden olur.
  • Bu parazit vücuda girdiğinde kalın bağırsağa yerleşir ve kanlı ishale neden olur.

Silliler (Kirpikliler)

  • Heterotrof beslenirler.
  • Siller ile aktif hareket ederler.
  • Tatlı sularda ve denizlerde yaşayan türleri bulunur.
  • Paramesyum, stentor ve euplotes bilinen örnekleridir.

Paramesyum

  • Tatlı sularda yaşar.
  • Etrafı “pelikula” ile örtülüdür.
  • Hücre duvarı bulunmaz.
  • Siller ile hareket eder.
  • Pelikulanın altında “trikosistler” bulunur. Trikosistler savunmada görevlidir.
  • Kontraktil kofulları ile hücre içine giren fazla suyu dışarı atarlar.

  • Ağız ve anüsleri vardır.
  • Fagositoz ile alınan besin, bakteri, mikroorganizmaları parçalarlar (hücre içi sindirim).
  • Sindirim atıklarını anüsten dışarı atarlar.
  • Pelikuladan dolayı şekil değiştirmezler.
  • Biri büyük, diğeri küçük olmak üzere iki çekirdekleri bulunur.
  • Büyük çekirdek -› Metabolik faaliyetlerden ve eşeysiz üremeden sorumludur.
  • Küçük çekirdek -› Konjugasyonda görev alır.

Not: Paramesyumun eşeysiz üremesi mitoz bölünme ile gerçekleşir. Konjugasyon bir üreme şekli değildir. Konjugasyonda amaç çeşitlilik sağlar.

Sporlular(Sporozoa)

  • Özelleşmiş hareket organelleri (kamçı, sil gibi) bulunmaz.
  • Hayvanların vücudunda parazit olarak yaşarlar.
  • Besin kofulu ve kontraktil koful bulunmaz.
  • Eşeyli ve eşeysiz üremenin birbirini takip etmesi (metagenez) şeklinde ürerler.
  • Plazmodyum bilinen örneğidir.

Plazmodyum

  • Parazittir.
  • Sıtma hastalığına neden olur.
  • Plazmodyum anofel denilen dişi sivrisinekten insanlara bulaşır.
  • Plazmodyum eşeysiz üremesini (mitoz bölünme) insanda, eşeyli üremesini (mayoz bölünme ve döllenme) anofelde gerçekleştirir.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
15 Haziran 2019 Cumartesi