Uzayda yer kaplayan kütlesi ve eylemsizliği olan tanecikli yapıdan oluşmuş her şeye “madde” denir. Maddenin şekil almış haline “cisim” denir. Maddeler fiziksel hallerine göre dört gruba ayrılır. Bunlar; Katı, Sıvı, Gaz ve Plazma’dır.

Maddelerin Ayırt Edici Özellikleri: Maddeleri birbirinden ayırt etmek için kullanılan özelliklerdir. Madde miktarına bağlı olmayıp ortam koşullarından etkilenir. Ayırt edici özelliklerin tamamı maddelerin her fiziksel durumu için kullanılmaz.

Örnek: Maddelerin ortak özellikleriyle ilgili;
I. Sıcaklık değişiminden etkilenmez.
II. Maddenin türü hakkında bilgi vermez.
III. Madde miktarına bağlı olarak değişir.
yargılarından hangileri kgşinliklg doğrudur?

Çözüm: Sıcaklık değişimi maddenin kütlesini değiştirmez ancak, hacmini değiştirir. Bu yüzden sıcaklık değişiminin, maddelerin ortak özelliklerini etkilemesiyle ilgili bir genelleme yapılamaz.
Maddelerin ortak özelliklerine bakarak o maddenin ne olduğuna karar veremeyiz.
Maddenin kütlesi ya da hacmi madde miktarı ile değişir. Ancak eylemsizlik ya da tanecikli yapı madde miktarı ile değişmez.
Doğru yanıt “Yalnız II” olmalıdır.



Maddenin Fiziksel Özellikleri ve Fiziksel Olaylar: Maddenin dış yapısı ile ilgili özelliklere “fiziksel özellikler” denir. Maddenin bir başka maddeye dönüşmeden ölçülebilen ve gözlenebilen özellikleridir. Maddenin üziksel özelliklerinin değiştiği olaylara “fiziksel olay” denir. Bütün hal değişim olayları, şekerin veya tuzun suda çözünmesi, karışım oluşturması fiziksel olaydır.

Maddenin Kimyasal Özellikleri ve Kimyasal Olaylar: Maddenin yapısal bir değişikliğe uğrayarak yeni maddelere dönüşmesi durumunda iç yapısında gözlenen özelliklere “kimyasal özellikler” denir. Maddenin iç yapısındaki değişikliklere “kimyasal olay” denir. Bir maddenin, yanıcılığı, su ile tepkimesi, asidik ya da bazik olması, asit veya bazların tepkimesi, aktifliği, kararlılığı kimyasal özelliklerdir.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
22 Haziran 2019 Cumartesi