Kategoriler: 11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı, Türk Dili ve Edebiyatı

Özne Eksikliği

Sıralı ya da bağlı cümlelerde ikinci yüklem birinci yüklemden farklı bir özne gerektiriyorsa ve bu özne kullanılmamışsa anlatım bozukluğu olur.

“Vatandaşın en büyük güvencesi basındır ve ondan çok şey beklemektedir.” cümlesinde ikinci yüklemin öznesi olmadığı için “ve” bağlacından sonra “vatandaş” öznesi getirilmelidir.

Karşılaştırmalı sıralı cümlelerden biri “hepsi” ve “herkes” olumlu sözcükleriyle başlıyorsa diğer cümle bu sözcüklerle, birinci cümle “hiçbiri” ve “kimse” ile başlıyorsa olumsuz sözcükleriyle başlıyorsa diğer cümle bu sözcüklerle başlar.

Herkes/ hepsi —– yüklem (olumlu), herkes / hepsi —– yüklem (olumlu)

Hiçbiri / kimse —– yüklem (olumsuz), hiçbiri / kimse —– yüklem (olumsuz)

“Hiçbiri toplumsal konuları işlememiş, bireysel konuları işlemiştir.” cümlesinde ikinci yüklem olumlu olduğu için birinci yüklemin olumsuz öznesi “hiçbiri” sözcüğünün ortak kullanılması uygun değildir. Virgülden sonra “hepsi” öznesi getirilmelidir.

Aşağıda verilen cümlelerde özne eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır:

Doğru Kullanım

  • Kimse bir yere kıpırdamasın, herkes yere yatsın.
  • Ben bu aşka gönül vermem, bu aşk zulüm getirir.
  • Bu sevginin hayrı yok, bu sevgi artık burada bitsin.
  • Herkes bir şey yapıyor, kimse bir şey ortaya koyamıyor.
  • Hiçbiri bana inanmamış, hepsi beni yalancılıkla suçlamıştı.
  • Hastanın tedavisi yapıldı, hasta taburcu edildi.
  • Yarış atının ayağı kırıldı, yarış atı artık yürüyemez.
  • Gençlere yeterli fırsat verilirse, gençler başarılı olurlar.
  • Hiçbiri sınavdan korkmuyor, hepsi hemen gelmesini istiyordu.




Liselere Giriş Sınavı (LGS)
6 Haziran 2021 Pazar

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
19 Haziran 2021 Cumartesi

Alan Yeterlilik Sınavı (AYT)
20 Haziran 2021 Pazar