Kimya bir madde bilimidir. Madde ise kütlesi ve hacmi olan her şeydir. Örneğin yemek tuzu, demir çubuk ve su bir maddedir ve kimyanın ilgi alanına girerler.

Kimya bilimi maddeleri incelerken maddenin nelerden yapıldığına bakar. Yemek tuzunun iyonlardan, demir çubuğun atomlardan ve suyun ise moleküllerden oluştuğunu görür. Bu örneklerde olduğu gibi birbirinden oldukça farklı olsalar da bütün maddeler gerçekte kendilerinden daha küçük taneciklerden oluşmuştur. Her maddeyi oluşturan tanecik farklıdır. Kimya bilimi bu tanecikleri, atom, iyon ve molekül olarak sınıflandırmış ve kimyasal türler olarak adlandırmıştır.

Kimyasal türler,

  • atom
  • iyon
  • molekül

olarak sınıflandırılır.



Atom

Çevrenizde gördüğünüz maddeler ya element, ya bileşik ya da bir karışımdır. Elementlerin en küçük tanecikleri atomdur. Bir kimyasal elementin tüm özelliklerini taşıyan en küçük yapı taşı atom olarak adlandırılır. Demir çubuğun en küçük yapı taşı atomdur. Her elementin atomu birbirinden farklıdır.

İyon



Şekerli su elektrik akımını iletmezken tuzlu su iletir. Tuzlu suyun elektrik akımını iletmesinin nedeni karşımın iyon içermesidir. Tuzlarda olduğu gibi iyon yapılı bileşiklerin yapı taşları iyondur. Farklı yüklü iyonlar bir araya gelerek bileşikleri oluştururlar. Toplam elektron sayısı, toplam proton sayısından farklı olan atom ve atom grupları iyon olarak tanımlanır. İyonlar pozitif veya negatif yüklü atom veya atom gruplarıdır. Na+, Mg2+ ,Al3+ ,Cl, OH, HCO3, SO4, PO43-  iyon türü taneciklere örnek verilebilir.

İyonlar atomların kararlı hale gelme isteğinin sonucunda oluşurlar. Soy gazlar kararlı olduklarından elektron alıp vermezler. Ancak her atom soy gaz gibi kararlı elektron dağılımına sahip değildir. Soy gaz olmayan atomlar elektron alarak ya da vererek kararlı soy gaz atomu elektron dizilimine ulaşmaya çalışırlar. Kararsız atomların elektron alması ya da vermesiyle iyon oluşur.

Yemek tuzu Na+ (sodyum) ve Cl- (klor) iyonlarından oluşmuştur. Bu nedenle sofra tuzunun taneciklerinin kimyasal türü iyondur. İyonlar pozitif yüklü olabildiği gibi negatif yüklü de olabilir. Pozitif yüklü iyonlara katyon adı verilir. Katyon iyonlarına şunlar örnek verilebilir.



Molekül

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
22 Haziran 2019 Cumartesi