Kategoriler: 8. Sınıf Fen Bilimleri, DNA ve Genetik Kod, Fen Bilimleri

DNA’nın çok uzun bir molekül olduğunu ve hücre bölünmesinden önce kendini eşlediğini önceki konularımızda öğrenmiştik. Peki DNA’nın kendini eşlemesi sırasında hatalı eşlenmeler (örneğin adenin nükleotidinin karşısına timin nükleotidi yerine guanin nükleotidinin bağlanması gibi) ya da eşlenmeme gibi durumlar ortaya çıkabilir mi?

DNA’nın kendini eşlemesi sırasında oluşan hatalı eşlemeler ya da eşlenmeme gibi durumlar genlerde veya kromozomlarda değişikliklere neden olur. Genlerde veya kromozomlarda meydana gelen bu değişimlere mutasyon denir.

Önemli Bilgi: Mutasyonlar vücut hücrelerinde gerçekleşirse sadece o kişiyi etkiler. Yani kalıtsal değildir. Ancak üreme hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar yavru canlılara da aktarılır. Yani kalıtsaldır.

Mutasyon kendiliğinden ortaya çıkabileceği gibi çevresel etmenler nedeni ile de ortaya çıkabilir.
Mutasyona neden olan çevresel etmenler;

  • Radyasyon
  • Kimyasal maddeler
  • Sigara
  • Ortamın pH derecesi
  • Besinlerdeki katkı maddeleri
  • Yüksek sıcaklıktır.

Mutasyonların büyük bir çoğunluğu zararlıdır. Ancak bazı mutasyonlar yararlı olabilmektedir. Örneğin, mutasyon ile daha lezzetli ve dirençli sebze ve meyveler yetiştirilebilmektedir. Hücrelerin yaşama ve çoğalma şansını artıran mutasyonlar da yararlı mutasyonlardır. Canlılarda çeşitli hastalıklara ve rahatsızlıklara yol açan mutasyonlar zararlı mutasyonlardır.



Aşağıda canlılarda mutasyon sonucunda ortaya çıkan bazı durumlar verilmiştir.
Down sendromu bir kromozom anomalisidir ve genetik bir farklılıktır. Down sendromlu bireylerin vücut hücrelerinden kromozom sayısı 47'dir. Orak hücreli anemi mutasyon sonucunda oluşur. Dört boynuzlu keçi mutasyon sonucunda oluşur. Albinoluk mutasyan sonucunda oluşur. Van kedilerinin farklı göz renklerinde olması mutasyon sonuncunda oluşmuştur. Altı parmaklı İnsan mutasyon sonuncunda oluşmuştur. Hemofili hastalığı mutasyon sonucunda oluşmuştur. Tavuk ve kuzularda görülen kısa bacaklılık mutasyon sonuncunda oluşmuştur. Çift başlı yılanlar mutasyon sonuncunda oluşmuştur.


Liselere Giriş Sınavı (LGS)
6 Haziran 2021 Pazar

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
19 Haziran 2021 Cumartesi

Alan Yeterlilik Sınavı (AYT)
20 Haziran 2021 Pazar