Sıfat (Ön Adlar)

Sıfat Fiil (Ortaç)

Fiilden türeyerek sıfat görevinde kullanılan fiilimsilere “sıfat-fiil” denir. Sıfat-fiil ekleri “-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş“tir. Zehirlenen işçiler hemen...

Adlaşmış Sıfat

Niteleme sıfatının nitelediği isim kimi zaman düşer. Bu durumda ismin görevini ve anlamını niteleme sıfatı olan sözcük üstlenir. İsmin aldığı...

Belgisiz Sıfat

Belgisiz Sıfat: İsimleri kesin olarak değil, belirsizce belirten sıfatlardır. Belgisiz sıfatlarda genellikle sayı yönünden bir belirsizlik vardır. Birkaç şair toplanıp...

Soru Sıfatı

Soru Sıfatı: İsimleri soru yoluyla belirten sıfatlardır. İsimleri belirten soru sözcükleri soru sıfatı görevini üstlenir. Soru sıfatlarının cümleye soru anlamı...

Sayı Sıfatı

Sayı Sıfatı: İsimlerin sayısını belirten sıfatlara “sayı sıfatı” denir. Dedesini üç yıl önce kaybetmişti. Sanırım on beş işçi göçük altında...

İşaret Sıfatı

İşaret Sıfatı: İsimleri işaret yoluyla belirten sıfatlardır. Bu yolda hemen her gün kaza oluyor. cümlesinde “bu” sözcüğü kendinden sonra gelen...

Belirtme Sıfatı

a) İşaret Sıfatları: b) Belgisiz Sıfatlar c) Sayı Sıfatları d) Soru Sıfatları  

Niteleme Sıfatı

Varlıkların ya da kavramların, yani isimlerin nasıl olduklarını belirten sıfatlara “niteleme sıfatı” denir. Niteleme sıfatları, isimleri renk, biçim, durum vb....

İsimleri niteleyen ve belirten sözcük türlerine sıfat denir. Sıfatlar, isimlerden önce gelerek tamlama oluşturur, varlıkları niteleyip belirtir. Çekim eki alamaz. Bu ifadelere bağlı olarak sıfatlar, niteleme sıfatı ve belirtme sıfatı olarak iki şekilde oluşur.

1. Niteleme Sıfatları

İsimlerin rengini, durumunu, biçimini “nasıl” sorusunun cevabıyla ifade eden sözcük türleridir. Bir sözcüğün niteleme sıfatı olabilmesi için; isim çekim ekleri almaması ve isimden önce gelip temel anlamıyla düşünüldüğünde soyut olması gerekir. Pekiştirme, küçültme ve san (unvan) sıfatları, fiillerden türeyip olumsuzlukları “-ma, -me” ekiyle yapılan sıfat-fiiller, niteleme sıfatı özelliği gösterirler.

2. Belirtme Sıfatları

İsimleri; işaret, belgisizlik, sayı ve soru yönüyle belirten sıfatlardır.

a) İşaret Sıfatları

İsimleri işaret eden “hangi” sorusunun yanıtı olan sözcüklerdir. İşaret sıfatları da çekim eki almadan ve bir isimden önce gelerek görevlerini sürdürür. “Bu, şu, o, öteki, beriki, karşıki, yandaki, böyle, diğer…” gibi ifadeler işaret sıfatı görevinde kullanılan sözcüklerdir.

  • Çocukluğumuzda o yılların önemini inkar edemeyiz.
  • Bu dereler, ilkbaharda deliler gibi coşar.
  • Avcılar, karşıki yamaçlarda gezinen ceylan yavrularını hedef almıştı.
  • Evin bahçesine, diğer taraftan dolaşarak girmeye çalıştık.
  • Şu kaleler, birçok medeniyete asırlarca tanıklık etmişti.

b) Belgisiz Sıfatlar

İsimlerin nitelik ve niceliklerini belli belirsiz ve aşağı yukarı gibi anlamlarla belirten sözcüklerdir. “Herhangi bir, birkaç, birçok, hiçbir, bazı, her, kimi, çoğu, biraz, fazla, nice…” gibi ifadeler belgisiz sıfat görevinde kullanılan sözcüklerdir.

  • Bizler, çoğu zaman kaybettiklerimizin değerini sonradan anlarız.
  • Düşünceler üzerine birçok kitap yazılmıştır.
  • Birkaç adam seni sordu.
  • Yazarımızın son kitabının bazı bölümleri bizde şok etkisi yarattı.
  • Onunla arkadaş toplantısında kimi düşüncelerimizi paylaştık.

c) Sayı Sıfatları

d) Soru Sıfatları

Pekiştirme Sıfatları

Anlamı güçlendirmek, söyleyişi etkili kılmak amacıyla kullanılan sıfatlara pekiştirme sıfatı denir. Sıfatlarda pekiştirme şu yollarla yapılır: