Maddenin Hal Değişimi 5. Sınıf

Maddenin Hal Değişimi 5. Sınıf

Kategoriler: Fen Bilimleri

Maddeler doğada katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç fiziksel halde bulunabilir.
Örneğin: Suyun üç fiziksel hali;



Erime:
Katı haldeki maddelerin ısı alarak sıvı hale geçmesine erime denir.
Buzluktan çıkan buzun elimizden ısı alarak bir süre sonra erimesi, ısıtılan tavadaki tereyağının erimesi örnek olarak
verilebilir.

Donma:
Sıvı haldeki maddelerin ısı vererek katı hale geçmesine donma denir.
Kışın soğuk havalarda göllerin donması, buzdolabına koyulan suyun buza dönüşmesi örnek verilebilir.
Kışın kar yağarken havanın sıcaklığı artar. Bunun sebebi; havadaki su taneciklerinin vermesidir.



Buharlaşma:
Sıvı haldeki maddelerin ısı alarak gaz haline geçmesine buharlaşma denir.
Islak çamaşırların kuruması, yağmurdan bir süre sonra yolların kuruması. Sıvılar buharlaşırken çevreden ısı alır.
Elimize kolonya döktüğümüzde elimizde serinlik hissederiz. Kolonya buharlaşırken elimizden ısı alır. Elimiz ısı kaybettiği için serinlik hissederiz.
Denizden çıktığımızda üşüdüğümüzü hissederiz. Bunun sebebi vücudumuzdaki su damlacıkları buharlaşırken vücudumuzdan ısı almasıdır.
Reçel ve salça yapımında da buharlaştırma işleminden yararlanılır.
Buharlaşmanın en hızlı gerçekleştiği anda sıvılar kaynamaya başlar.
Buharlaşma ve kaynama farklı kavramlardır.

Yoğuşma (Yoğunlaşma):
Gaz haldeki maddelerin ısı vererek sıvı hale geçmesine yoğuşma denir. Buzdolabından çıkan şişenin dış kısmında bir süre sonra su damlacıklarının oluşması, soğuk havalarda camların iç tarafında su damlacıklarının oluşması, sabahları otların üstünde çiy oluşması yoğuşmaya örnektir.



Süblimleşme:
Katı haldeki bir maddenin ısı alarak sıvı hale geçmeden doğrudan gaz haline geçmesine süblimleşme denir. Naftalin, kuru buz ve bazı koku yayan maddeler doğrudan gaz hale geçer.

Kırağılaşma:
Gaz haldeki bir maddenin ısı vererek sıvı hale geçmeden doğrudan katı hale geçmesine kırağılaşma denir.
Uçaklar uçarken havada arkalarında beyaz iz bırakır. Bunun nedeni, motordan çıkan su buharının aniden donmasıdır. Soğuk havalarda otomobil camlarında ve bitkilerin üzerinde ince buz tabakası oluşur. Havadaki su buharı aniden gaz halden katı hale dönüşerek ince buz tabakasını oluşturur ve kırağı olarak adlandırılır.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
22 Haziran 2019 Cumartesi