İslamda Temizlik Çeşitleri Nelerdir? Gusül ve Abdestin Farzları


Kategoriler: Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

Temizlik: insanın ruhunu kötü duygulardan, bedenini, giysilerini ve çevresini ise maddi kirlerden arındırıp uzak tutmasıdır. Temizlik ibadetin ön şartıdır.



Temizlik Çeşitleri

  • Maddi Temizlik: Beden, elbise ve çevre temizliği
  • Manevi Temizlik: Duygu, düşünce ve kalbi kötülüklerden arındırma

Maddi ve manevi temizliğe örnek: “Elbiseni temiz tut. Kötü şeylerden sakın.” (Müddessir suresi, 4-5)

  • Namaz, hayasızlıktan ve kötülükten alıkoyar.
  • Namazda dua ve tövbe etmek insanı manevi kirlerden kurtarır.
  • Namazdan önce abdest almak, günlük temizliğe katkı sağlar.
  • Zekât, insanı cimrilikten kurtarıp cömertliğe alıştırır. Serveti temizler.
  • Zekat yoksullara yardım ettirir ve savurganlığı önleyerek manevi temizliği gerçekleştirir.
  • Oruç insanı manevi olarak olgunlaştırır.
  • Hac; toplumda birlik, beraberlik ve kardeşlik duygularını güçlendirir.
  • Hacda tavaf yapmadan önce mutlaka abdest alınarak temizlenilir.

Beden Temizliği



  • Gusül
  • Abdest
  • Teyemmüm

Gusül (Boy abdesti): Ağzı ve burnu suyla temizlemek ve bütün bedeni, hiç kuru yer bırakmaksızın yıkamaktır. Bu üç işlem aynı zamanda guslün farzlarıdır.

Akıllı ve ergenlik çağına ulaşmış Müslümanlar, erkeklerde cünüplük ile kadınlarda âdet ve lohusalık hâlinin son bulması durumunda boy abdesti almaları zorunludur. Bunu yapmayan Müslüman namazını kılamaz, tavaf yapamaz. Cuma ve bayram gibi özel günler ile hac ve umrede ihrama girerken boy abdesti almak sünnettir.

Gusül Abdestinin Alınışı: Euzü—besmele çekilerek gusül almaya niyet edilir. Bedende bulunan kirler giderilir. Namaz abdesti gibi abdest alınır. Ağız ve burun iyice temizlenir. Sonra bütün beden, kuru yer kalmayacak şekilde yıkanır. Yıkanırken su israf edilmemelidir.

Abdest: Belirli uzuvları usulüne uygun olarak yıkayarak başı da mesh etmek suretiyle yapılan temizlik şeklindeki bir ibadettir. Abdestsiz namaz olmaz, tavaf yapılamaz.



Abdestin farzları;

  • 1 . Yüzü yıkamak
  • 2. Kolları dirseklerle beraber yıkamak
  • 3. Başın dörtte birini mesh etmek
  • 4. Ayakları yıkamak

Abdestin alınışı: Eûzü besmele çekilir ve niyet edilir. Önce eller yıkanır. Ağız ve burun, yüz, sağdan başlamak üzere kollar dirseklerle beraber üç kez yıkanır. Baş ve boyun mesh edilerek kulaklar temizlenir. Ayaklar topuklarla beraber üç kez yıkanır.

Abdesti bozan durumlar: Tuvalet ihtiyacını gidermek, yellenmek, kusmak, uyumak veya bayılmak.

Maide suresinin 6. ayeti, abdest, gusül ve teyemmüm konusunda bilgiler verir:



AYET

“Ey iman edenler! Namaz kılmaya kalktığınız zaman yüzlerinizi, dirseklerinize kadar ellerinizi yıkayın; başlarınızı meshedip, topuklara kadar ayaklarınızı da (yıkayın). Eğer cünüp oldunuz ise, boy abdesti alın. Hasta, yahut yolculuk halinde bulunursanız, yahut biriniz tuvaletten gelirse yahut da kadınlara dokunmuşsanız (cinsî birleşme yapmışsanız) ve bu hallerde su bulamamışsanız temiz toprakla teyemmüm edin de yüzünüzü ve (dirseklere kadar) ellerinizi onunla meshedin. Allah size herhangi bir güçlük çıkarmak istemez; fakat sizi tertemiz kılmak ve size (ihsan ettiği) nimetini tamamlamak ister; umulur ki şükredersiniz. (Maide suresi, 6. ayet)

Teyemmümün alınışı (Bir niyet, iki darp): Euzü besmele çekilir ve teyemmüm almaya niyet edilir. Eller temiz toprağa sürülerek birinci silkelendiğinde yüz, ikincisinde ise sırasıyla kollar mesh edilir.

Mekân ve çevre Temizliği

İnsan yaşadığı ortamları temiz tutmadığı takdirde bunun zararını yine kendisi çekecektir. Yaşadığımız çevre Allah’ın bize emanetidir. Onun için havası, suyu ve toprağıyla yaşadığımız çevreyi korumakla sorumluyuz. ibadetlerde çevre temizliğine önem verilir. Örneğin namaz kılınacak yerin ve elbisenin temiz olması, namaza hazırlık şartları arasında yer alır.



“İnsanların kendi işledikleri (kötülükler) sebebiyle karada ve denizde bozulma ortaya çıkmıştır. Dönmeleri için Allah, yaptıklarının bazı (kötü) sonuçlarını (dünyada) onlara tattıracaktır.” (Rûm suresi, 41)

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
22 Haziran 2019 Cumartesi