Karbonhidratlar ve Görevleri

Yapısında; karbon, hidrojen ve oksijen atomlarını bulunduran ve (CH2O)n genel formülüne sahip bileşiklerdir. Bu formülde, “n” yerine “5” veya “6” yazılacak olursa, basit şekerler (monosakkaritler) belirtilmiş olur.



Karbonhidratlar, canlı hücrelerin temel enerji kaynağı olan moleküllerdir. İnsanlar, hayvanlar ve bitkiler günlük enerji ihtiyaçlarının çoğunu şekerlerden karşılar.

Bu değerin (oranın) yüksek oluşu, yiyecek ve içecekler içinde, en çok karbonhidratlı besinlerin tüketilmiş olmasından da kaynaklanır.

Bitkiler fotosentez reaksiyonları sonucunda en çok oranda karbonhidrat sentezler. Bu sentez sayesinde oluşan besinler canlıların temel enerji kaynağını oluşturur. Bitkileri yiyen otçul canlılar besinleri alır ve onları yiyecek olan etçil canlılara aktarır.



Karbonhidratların görevleri şunlardır:

  • Hücre solunumunda ilk enerji kaynağı olan besinlerdir. Bu sayede hücreye gerekli olan ATP enerjisinin üretilmesine olanak sağlarlar.
  • Hücre zarının yapısına katılırlar (glikolipit ve glikoprotein şeklinde). Bu sayede hücreye alınacak bazı özel molekülleri seçer ve hücrenin kimliği olarak görev yaparlar. Glikozların yağlara bağlanması sonucu glikolipitler, proteinlere bağlanması sonucunda ise glikoproteinler meydana gelir.
  • Bitkilerde hücre çeperinin yapı maddesi olan selüloz bir çeşit karbonhidrattır. Selüloz yapılı hücre duvarı bitkiye desteklik sağlar.
  • Hücrelerin yönetici molekülleri olan DNA ve RNA nın yapısında beş karbonlu karbonhidrat vardır.
  • Hücrelerin enerji molekülü olan ATP nin yapısında da beş karbonlu karbonhidrat çeşidi olan riboz molekülü vardır.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
30 Haziran 2018 Cumartesi