Gerçek Anlam (Temel ve Terim Anlam) 5.Sınıf Türkçe


Kategoriler: 5. Sınıf Türkçe, Türkçe

Gerçek Anlam

Temel Anlam

Bir sözcüğün söylendiği anda zihinde uyandırdığı ilk anlamdır. Sözcüğün sözlükteki ilk anlamıdır.



– Akşam olunca çektik evimizin perdelerini. (Temel Anlam)

Bu cümlede perde sözcüğü “görüşü, ışığı engellemek, bir şeyi gizlemek için pencereye veya bir açıklığın önüne gerilen örtü” anlamında kullanılmıştır. Yani “perde” sözcüğü akla gelen ilk anlamda kullanıldığı için temel anlamlıdır.

Gözüme ışık gelince rahatsız olmuştum. (Temel Anlam)

Bu cümlede “ışık” sözcüğü “cisimleri görmeyi, renkleri ayırt etmeyi sağlayan fiziksel enerji“ anlamında kullanılmıştır. Yani “ışık“ sözcüğü bu cümlede akla gelen ilk anlamda, temel anlamdadır.

Terim Anlam

Bilim, sanat, meslek dallarından herhangi biriyle ilgili özel ve belirli bir kavramı karşılayan sözcüklerdir.

– Oyunun üç perdesi de böyle alkışlar içinde geçti. (Terim Anlam)

Bu cümlede perde sözcüğü “bir sahne eserinin büyük bölümlerinin her biri” anlamında kullanılmıştır. Yani sanat dallarından tiyatro ile ilgili bir kavramdır, bu yüzden terim anlamlıdır.



Işık, her yöne ve doğrular hâlinde yayılır. (Terim Anlam)

Bu cümlede “ışık” sözcüğü “yüksek derecede ısıtılan cisimlerin veya çeşitli enerji biçimleriyle uyarılan cisimlerin gaz
ışı yaydığı gözle görülen ışıma” anlamında kullanılmıştır. Yani “ışık” sözcüğü bu cümlede bir bilim dalı olan fizik ile ilgili özel anlamlı bir sözcük olarak terim anlamda kullanılmıştır.

Karanlık
Gerçek Anlam: Elektrik kesilince karanlıkta yürümeye çalıştım.

Kırmak
Gerçek Anlam: İki gün önce aldığı kalemi kardeşine vermemek için kırmış.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde altı çizili sözcüğün anlam ilgisi yay ayraç içinde yanlış verilmiştir?

A) Düşünceleriyle etrafındaki herkesi zehirlemeye çalışıyordu. (Gerçek)
B) Aramızda geçen tatsız konuşmayı unutalım ikimiz de. (Mecaz)
C) Bu acı haber, hasta adamı iyice yıktı. (Mecaz)
D) Söylediğin güzel şarkıyı saatlerce dinlerim ben. (Gerçek)


Ali: Gemi, boğazdan geçerken zorlanıyordu.
Melike: Oyunun ikinci perdesi çok eğlenceliydi.
Kübra: Matematik dersinde açıları öğrendik.
Cenk: Bu sorunu kökünden halletmeliyiz.

Yukarıdaki öğrencilerden hangisinin cümlesinde terim anlamlı bir sözcük yoktur?

A) Ali B) Melike C) Cenk D) Kübra

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi