Yansıma ve Aynalar Tyt Fizik


Kategoriler: Fizik, Tyt Fizik

YANSIMA VE AYNALAR

Yansıma

Bir ortamda yayılan ışık ışınının, ikinci bir ortamın sınırına çarpınca geldiği ortama geri dönmesine yansıma denir. Işığın temas ettiği noktadan yansıtıcı yüzeye çizilen dikmeye yüzey normali denir.

Gelen ışın ile yüzey normali arasında kalan açıya gelme açısı (i), yansıyan ışın ile yüzey normali arasında kalan açıya yansıma açısı (r) denir.

A noktasından geçerek K noktasında aynadan yansıyan ışın B noktasından geçiyorsa B noktasından geçerek K noktasında aynadan yansıyan ışın da A noktasından geçer. Buna ışığın tersinirlik özelliği denir. Kısaca ışık gittiği yoldan geri döner.

Yansıma Kuralları

  1. Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzey normali aynı düzlemdedir.
  2. Gelme açısının ölçüsü, yansıma açısının ölçüsüne eşittir. (i=r)

Düz ayna

Üzerine düşen ışığın % 85’ini veya daha fazlasını düzgün yansıtabilen yüzeylere ayna denir. Aynalar, yansıtıcı yüzeylerinin şekillerine göre adlandırılır .Tamamı düzlem olan aynalara düz ayna denir. Cisimden aynaya gelen ışınlar, aynadan yansıyarak cismin görüntüsünü oluşturur.

Düz Aynada Görüş Alanı

Bir cismin düz aynada görüntüsünün oluşması için aynanın yansıtıcı yüzeyine ışık gelmesi yeterlidir. Oluşan görüntünün görülebilmesi için cisimden aynaya gelen ışığın, aynadan yansıdıktan sonra göze gelmesi gerekir. Bir düz aynaya baktığınızda, düz aynada görüntüsünü görebildiğiniz bölgeye görüş alanı denir. Bir düz aynada görüş alanı, aynaya bakılan noktanın konumuna, aynanın konumuna ve aynanın boyutlarına bağlıdır.

Düz aynaya bakan bir göz için görüş alanı bulunurken gözden aynanın uç noktalarına ışınlar gönderilir ve aynadan yansıtılır. Aynadan yansıyan ışınların sınırladığı bölge, o gözün aynada görüntüsünü görebileceği bölge yani görüş alanıdır. Yansıyan ışınların uzantılarının kesiştiği yerde gözün görüntüsü oluşur. O hâlde görüş alanını çizerken gözün düz aynadaki görüntüsünün yeri bulunarak bulunan noktadan aynanın uçlarına doğrular çizilirse aynanın önünde bu doğruların üzeri ve sınırladığı bölge görüş alanı olur.

Şekildeki düz aynaya G noktasından bakan gözlemcinin görüş alanı belirlenmiştir. L, M, N noktaları G noktasındaki gözlemcinin görüş alanı içinde olduğundan gözlemci bu noktaların aynadaki görüntüsünü görebilir. K ve P noktaları görüş alanının dışında kaldığından gözlemci bu noktaların görüntülerini aynada göremez.

Küresel Aynalar

Yüzeyi bir küre parçasının şekline sahip olan aynalara küresel ayna denir. Bir küre kapağının iç yüzeyi yansıtıcı hâle getirilerek oluşturulan aynalara çukur ayna, dış yüzeyi yansıtıcı hale getirilerek oluşturulan aynalara tümsek ayna denir.

Küresel Aynalarda Görüntü

Ayna önündeki bir cismin görüntüsünü çizimle oluşturmak için,

  1. Cismin uç noktalarından aynaya en az 2 tane özel ışık ışını gönderilir.
  2. Yansıyan ışınların ya da yansıyan ışınların uzantılarının kesiştiği noktalarda görüntü oluşur.
  3. Uç noktaların görüntüleri birleştirilerek cismin görüntüsü elde edilir.

Görüntü, aynadan yansıyan ışınların ayna önünde kesişmesiyle oluşmuşsa gerçek görüntü, aynadan yansıyan ışınların uzantılarının ayna arkasında kesişmesiyle oluşmuşsa sanal görüntü adını alır. Ayna önünde oluşan gerçek görüntüler ekran üzerine düşürülebilir ve cisme göre terstir. Ayna arkasında oluşan sanal görüntüler ise görünür görüntülerdir ve cisme göre düzdür.

Aynalar ve Yansımalar Örek Sorular:




Liselere Giriş Sınavı (LGS)
6 Haziran 2021 Pazar

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
19 Haziran 2021 Cumartesi

Alan Yeterlilik Sınavı (AYT)
20 Haziran 2021 Pazar