Ekosistemlerin Unsurları 11. Sınıf Coğrafya


Kategoriler: 11. Sınıf Coğrafya, Coğrafya

Yeryüzünde farklı büyüklükte birçok yaşam alanı bulunmaktadır. Bu yaşam alanları küçük bir göletteki kurbağa yavrularının büyümeye çalıştığı bir taş dibi olabileceği gibi okyanuslardaki geniş bölgeler veya tropikal çöl alanları da olabilir. Bu yaşam alanlarındaki hava, su, toprak, kaya gibi ortamlarla birlikte bulunan insan, hayvan ve bitkiler yaşam alanının ögelerini oluşturmaktadır. Yani yaşam alanımız canlı (biyotik) ve cansız (abiyotik) ögelerden oluşur. Canlı ögeler yaşamlarını devam ettirebilmek için cansız ögelerle ilişki içinde bulunurlar. İşte ekosistem belirli bir bölgedeki hava, su, toprak, ışık gibi cansız unsurlarla ayrıştırıcılar, hayvan, bitki gibi canlı unsurların oluşturduğu yaşam alanıdır.



Dünya başlı başına bir ekosistemdir. Atmosfer (hava küre), hidrosfer (su küre) ve litosfer (taş küre) Dünya ekosistemindeki cansız unsurları oluştururken biyosfer (canlılar küresi) ise canlı unsurları ifade eder. Bunların hepsine birlikte ekosfer adı verilir. Canlılar temel ihtiyaçları karşılanmadan hayatlarını devam ettiremezler. Beslenme bu ihtiyaçların başında gelir. Ekosistemi oluşturan unsurların birlikte çalışması sonucu besin kaynakları oluşur. Bu durumda ekosistemin işleyişinde meydana gelen bir bozulma besin teminini zorlaştıracağından buna bağlı olarak da biyoçeşitliliği olumsuz etkileyecektir.

Ekosistem, bir bölgede yaşayan ve sürekli etkileşim hâlinde olan canlı ve cansız ögelerden oluşturduğu bütüne denir. Ekosistemler içinde birbirinden çok farklı unsurlar yer alabilir. Ekosistemlerin belirli bir büyüklüğü de olmaz. Dünya, canlılar için en genel ekosistemdir. Bunun dışında küçük bir bahçe bile kendi içinde ekosistem olarak değerlendirilebilir. Ekosistem, bulunduğu alandaki her şeyi ifade eder. Ekosistem, evde beslediğimiz kaplumbağaların fanusuna benzer. Fanus içinde bulunan su, ısı, ışık, cansız ögeler, kaplumbağalara verdiğimiz yiyecekler, faunus içinde yer alan oksijen, karbondioksit, su içinde yaşayan küçük bitkilerin tamamı ekosistemi oluşturur.

Ekosistemi oluşturan Ögeler bir zincir gibi birbirlerine bağlıdır. Herhangi birinin ortamdan çıkması durumunda ya da dışarıdan müdahale edildiğinde ekosistem değişir, bazen de bozulabilir. Örneğin, tarımda verimi artırmak için tarlalara atılan zirai ilaçlar böceklerin yok olmasına yol açar. Bunun sonucunda da bu böceklerle beslenen kuşlar ve diğer canlılar da yok olur.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi