Anadolu’nun Kandilleri 10. Sınıf


Kategoriler: 10. Sınıf Tarih, Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti 10. Sınıf, Tarih

ANADOLU’NUN İSLAMLAŞMASINDA SUFİ VE ALİMLERİN ETKİLERİ

Türk tarihinin olduğu gibi İslam tarihinin de önemli olaylarından birisi olan Anadolu’nun İslamlaşması uzun sürede meydana gelmiştir. XI. yüzyılda fetihlerle başlayan bu süreç XIV. yüzyılın ortalarına kadar devam etmiştir. Bu süreçte askerî faaliyetlerin yanı sıra Türklere İslamiyet’i sevdiren mutasavvıfların önemli katkısı olmuştur.

Bilgi: Birçok tanımı yapılan tasavvuf genel anlamda kalbin kötülüklerden arındırılarak Allah’a ulaşma ilmidir. Tasavvuf düşüncesi Allah sevgisi ve Allah korkusu temeline dayanmaktadır. Allah korkusu aynı zamanda Allah’ı sevmekten kaynaklanan bir çekinme olduğu için bu iki kavram birbirini tamamlamaktadır. Tasavvuf yolunda giden kişiye mutasavvıf ya da sufi denir.

Anadolu’nun İslamlaşmasını Sağlayan Gelişmeler

Türklere İslamı Yakından Tanıtan Mutasavvıflar

Osmanlı Beyliği’nin kuruluşu sırasında gaza yapmak ve İslamiyeti Anadolu’da yaymak üzere birçok gezgin derviş ve tasavvuf erbabı Anadou’ya gelmiştir. Bu unsurlar Bizans ve diğer Hristiyan devletlere karşı mücadele eden Osmanlılara destek vermişlerdir. Bunlar arasında Mevlana Celaleddin-i Rumi, Yunus Emre Hacı Bektaş Veli, Ahi Evran ve Hacı Bayram Veli gibi unsurları saymak mümkündür.

Medreseler, tekkeler, camiler Osmanlı Devleti’nde halkın dini eğitim aldığı yerlerdir. Camilerde kız ve erkek çocuklara Kur’an ezberletilir, elifba ve hesap öğretilirdi. Medreselerde ise hem dini hem de pozitif bilimler (tıp, matematik gibi) öğretilirdi. Tekke ve zaviyelerde dini öğretilerin yanı sıra musiki, şiir, ilahi ve sema törenleri düzenlenirdi.



] }

Ahmet Yesevi

  • Öğretisinin temeli hikmet, sohbet ve ahlak olmak üzere üç esasa dayanır.
  • Eserlerinde birliğin önemi üzerinde durmuştur.

Yunus Emre

  • Farsça ve Arapçanın yaygın olarak kullanıldığı dönemde Türkçe eserler vermiştir.
  • Öğretileri insan sevgisi, iyilik ve dostluğa dayalıdır.

Mevlânâ Celâleddîn-î Rûmî,

  • Öğretileri ile tüm insanlığı kucaklamıştır. Verdiği mesajlar asırlar boyu etkisini sürdürmüştür.

Hacı Bektâş-ı Velî

  • Ahmet Yesevi'nin kurduğu Yesevilik tarikatının Anadolu'daki uygulayıcılarındandır.
  • Fikirlerini "Makalat" adlı eserinde toplamıştır.
  • Balkanların ve Rumeli'nin İslamlaşmasında önemli rol oynamıştır.

Ahî Evran

  • Esnaf ve zanaatkarların dayanışma teşkilatı olan ahiliğin lideridir.
  • Ahiler, Anadolu Selçukluları Dönemi'nde etkili olmuşlar, Osmanlı Devleti'nin kuruluşuna önemli katkı sağlamışlardır.

Hacı Bayrâm-ı Velî

  • Bilim ve tasavvufu birleştirmiştir. Önce müderrislik yaparak birçok öğrenci yetiştirmiş daha sonra tasavvufa yönelmiştir.
  • Anadolu'ya gelen konargöçer Türkmenlerin yerleşik yaşama geçmelerinde rol oynamıştır.

Türk İslam düşüncesindeki sufiler, gittikleri yerlerde tekke ve zaviyeler kurmuşlar, halk ile yakından ilgilenmişler, halka manevi destek sağlamışlardır. Yıkılan yerleri imar etmişler, dinî ve ilmî çalışmalar yapmışlardır. Bununla birlikte gerektiğinde devletin savaş gücüne katkı sağlamışlardır.


Liselere Giriş Sınavı (LGS)
6 Haziran 2021 Pazar

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
19 Haziran 2021 Cumartesi

Alan Yeterlilik Sınavı (AYT)
20 Haziran 2021 Pazar