Yukarı Doğru Düşey Atış 11. Sınıf Fizik
Testler ve Çalışma Kağıdı mı Lazım?
İstediğin konuyu yaz; MEB uyumlu çoktan seçmeli testler, konu özetleri ve çalışma kağıtları saniyeler içinde hazırlansın. Ücretsiz PDF indir!
V0 ilk hızıyla düşey doğrultuda yukarı doğru fırlatılan cismin hareketidir. V0 hızı ve yer çekimi ivmesi zıt yönlü olduğundan cismin hızı her saniye g kadar azalır. Tepe noktasına çıktığında cismin hızı sıfır olur. Bu andan itibaren cisim serbest düşme hareketi yapar.
V0 hızı ile yer çekim ivmesi zıt yönlü olduğundan t süre sonra,
cismin hızı v = v0 – g.t
aldığı yol h = v0.t – 1/2.g.t2 olur.
Hız ifadesinden zaman çekilerek konum ifadesinde yerine yazılırsa,
v2 = v02 – 2.g.h olur.
Tepe noktasında cismin hızı sıfır olduğu için
v = v0 – g.t bağıntısına göre v = 0 alınırsa 0 = v0 – g.t ise v = g.t
tç = t = v0/g ye çıkış süresi, bunun iki katına da uçuş süresi denir.
Ayrıca son hız sıfır olduğunda, çıkılan maksimum yükseklik,
0 = v02 – 2.g.h, hmax = v02/2.g bulunur.
Kritik Not: Aşağıdan yukarı atış hareketi, düzgün yavaşlamadır. İvme hareket boyunca (a = -g) olup, yönü yere doğrudur.
Yukarı Doğru Düşey Atış Hareketi konu anlatımı ders notu 11. sınıf fizik
Örnek: Şekildeki gibi 20 m/s lik düşey hızla fırlatılan cismin, tepe noktasına çıkış süresi t, çıkabildiği maksimum yükseklik hmax, 1s sonra yerden yüksekliği h için ne söylenebilir?
Altın kural: Tepe noktasından sonraki düşüş hareketi, serbest düşme hareketi olarak değerlendirilebilir.
Yüksekliği h olan bir kuleden yukarıya doğru fırlatılan bir cisim Şekil I deki yolu izleyerek 4t sürede yere düşüyor. Cisim atıldığı noktadan h' kadar yükseliyor. cismin hız-zaman grafiği Şekil ll deki gibi olduğuna göre oranı kaçtır? (Havanın direnci önemsizdir.)
Örnek: Hız-zaman grafiğinin altında kalan alan, cismin aldığı yolu verir. Zaman ekseninin üstünde kalan alan h' yüksekliğine eşittir. Yerden 40 m yükseklikten, şekildeki gibi v0 hızıyla düşey yukarı yönde fırlatılan cisim, 4 s sonra yere düşüyor. Buna göre, v0 hızının büyüklüğü kaç m/s dir?