Kategoriler: 11. Sınıf Coğrafya, Coğrafya

Türkiye’de Tarımı Etkileyen Faktörler

Bilgi: Türkiye’de kış mevsiminin ılık geçtiği ve su kaynaklarının çok olduğu kıyı bölgelerinde getirisi yüksek olan sebze, meyve ve endüstri bitkilerin tarımı yaygın olarak yapılır.

Bilgi: Tarım alanlarındaki toprak suyunun azalması ve minerallerin az olması nedeniyle tarım topraklarının bir yıl ekim yapılıp diğer yıl boş bırakılmasına nadas yöntemi denir. Nadas yöntemi en fazla iç bölgelerde uygulanır. Nadas, toprak erozyonunu artıran ve uzun süreçte toprak verimini düşüren bir yöntemdir. Dönüşümlü olarak bir yıl ürün ekilirken diğer yıl başka bir ürünün ekilmesine ise nöbetleşe (münavebeli) tarım yöntemi denir. Bu tarım yöntemiyle topraktaki su ve mineraller dengelenir.

Bilgi: Çiftçinin sulama, gübreleme, ilaçlama, kaliteli tohum kullanma, pazarlama ve makine kullanımını doğru bir şekilde yapabilmesi için çiftçilerin eğitilmesi gerekmektedir.

Bilgi: Tarımda makine kullanımının yaygın olduğu, gübreleme ve sulama gibi faaliyetlerle tarımsal verimi arttıracak şekilde yapılan gelişmiş tarım metoduna intansif (modern) tarım metodu denir. Türkiye’de delta ovalarında fazla kullanılan bir yöntemdir. Tarımda insan ve hayvan gücünün fazla kullanıldığı, birim alandan alınan verimin düşük olduğu ilkel tarım metoduna ekstansif (ilkel) tarım metodu denir. Tropikal ve subtropikal bölgelerin bazı alanlarında ticari amaçla bir veya birkaç çeşit ürün yetiştirmeye dayalı tarım yöntemine ise Plantasyon tarımı denir.

Tarımın Türkiye Ekonomisindeki Yeri

Türkiye’de Yetiştirilen Başlıca Tarım Ürünleri

Bilgi: Türkiye’de buğdayın hasat dönemi bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Enlem etkisine bağlı olarak Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde buğday en erken hasat edilirken, yükseltinin fazla olduğu Doğu Anadolu’da sıcaklık ortalamalarının düşük olmasından en geç hasat edilir.

Bilgi: Türkiye’de şeker pancarının yetişme alanı 1926 yılında Alpullu ve Uşak şeker fabrikalarının kurulmasıyla artmıştır.

Bilgi: Çevresine göre farklı iklim özellikleri gösteren dar alanlara mikroklima iklim alanı denir. Bu alanlar bir çukur veya vadide iklim şartlarının yerel ölçüde değişmesiyle oluşur. Örneğin Iğdır’da pamuğun, Rize’de turunçgilin, Artvin’de (Yusufeli) zeytinin, Antalya’da (Anamur) muzun yetiştirilmesi mikroklima ile açıklanır.

Bilgi: Doğu Karadeniz’de zeytin yetiştirilmesindeki etken iklimi ılımanlaştıran, kış sıcaklıklarını yükselten föhn rüzgârlarıdır.

Bilgi: Türkiye’de özellikle 2000’li yıllardan sonra susamın iç tüketimde kullanımının artması ve Çukurova’da getirisi daha yüksek ürünlerin ekilmesinden dolayı ithal edilen bir tarım ürünü hâline gelmiştir. Örneğin 2013 yılında susam üretimi 15 bin ton civarındayken aynı yıl 100 bin tonun üzerinde susam ithal edilmiştir.

Bilgi: Türkiye, Dünya fındık ve incir üretiminde ilk sırada yer alır.

Bilgi: İlkbahar ve yaz mevsimlerinde yetiştirilen meyve sebzelerin, sonbahar ve kış mevsimlerinde de yetiştirilmek için naylon veya cam örtülerle kapatılan tarlalarda yetiştirilmesine seracılık denir. Kış mevsiminin ılıman geçtiği Akdeniz ve Ege bölgelerinde seracılık önemli bir uğraştır.

Türkiye’de Hayvancılık

Bilgi: Hayvanların otlak ve meralarda beslenmesiyle yürütülen hayvancılığa mera hayvancılığı denir. Mera hayvancılığı, doğa koşullarına bağlı olduğu için otlakların az olduğu dönemlerde et ve süt verimi düşmektedir. Türkiye’de mera hayvancılığı daha çok Doğu Anadolu, Karadeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yapılmaktadır. Hayvanların doğa koşullarına bağlı olmadan ahırlarda beslenmesine ise besi ve ahır hayvancılığı denir. Besi ve ahır hayvancılığında hayvanların beslenme, barınma ve sağlık koşulları iyi olduğundan mera hayvancılığına göre et ve süt verimleri yüksektir. Türkiye’de besi ve ahır hayvancılığı daha çok tüketici nüfusun fazla olduğu büyük şehirlerin çevresinde yapılır.

Bilgi: Büyükbaş hayvan sayısı küçükbaş hayvan sayısından az olmasına rağmen büyükbaş hayvanlardan daha fazla et ve süt üretimi gerçekleşmektedir.

Bilgi: Kümes hayvancılığı ve ahır (besi) hayvancılığı iklim koşulları ve bitki örtüsünden pek etkilenmez.

Bilgi: Son yıllarda, yapay (suni) ipek üretiminin artması nedeniyle Türkiye’de ipek böcekçiliği gerilemiştir.

Bilgi: Türkiye’nin bazı illerindeki doğal bitki örtüsü illerin balını değerli hâle getirmektedir. Örneğin Muğla’da çam balı, Hakkâri’de çiçek balı ve Rize’de anzer balı gibi.

Türkiye’de Balıkçılık

Bilgi: Avlanan balık miktarının en fazla olduğu deniz Karadeniz iken avlanan balık miktarının en az ve balık çeşidinin en fazla olduğu deniz Akdeniz’dir.

Türkiye’de Ormancılık

Bilgi: Türkiye’de orman yangınları ormanların yaygın görüldüğü, yaz kuraklığının etkili olduğu Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde meydana gelmektedir.



Soru: Yer şekillerinin engebeli olduğu alanlarda tarımda bazı problemler ortaya çıkar.
Aşağıdakilerden hangisi tarımda yer şekillerinden dolayı ortaya çıkan problemler arasında gösterilemez?
A) Makine kullanımı güçleşir.
B) Ürünün ekilip - biçilmesi güçleşir.
C) Tarla ile yerleşim yeri arasında ulaşım güçleşir.
D) Tarım alanları parçalı ve küçük olur.
E) Barajların sayısı çoğalır.

Soru: Tarımın Türkiye ekonomisindeki yeri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Tarıma bağlı olarak çeşitli endüstri kolları gelişmiştir.
B) Tarımda çalışan nüfus oranı giderek azalmaktadır.
C) Ekstansif tarım yönteminin kullanılması verimi artırmıştır.
D) Tarımsal ürünlerin çoğu ülke ihtiyacını karşılayacak düzeydedir.
E) Farklı ürünler yetiştirilmesi iç ticareti canlandırmıştır.

Soru: Ülkemizdeki tarım alanlarının büyük bir bölümünün enge-
beli ve eğimli arazilerden oluşması nedeniyle, toprak eroz-
yonuyla mücadele için toprak bakımının yapılması gerekir.
Aşağıdakilerden hangisi bu amaçla yapılan tarımsal
yöntemler arasında gösterilemez?
A) Eğimli yamaçlarda teraslama yapılması
B) Tarlanın eğim doğrultusuna dik sürülmesi
C) Su problemi yaşanan tarım alanlarında nadas yönteminin uygulanması
D) Nöbetleşe ekim yapılması
E) Anız örtüsünün yakılmaması

Soru: Türkiye'de yaygın olan hayvancılık mera hayvancılığı oldu-
ğu için otlak alanlarının genişliği, bakımı ve verimliliğinin
iyi olması gerekir. Ancak Türkiye”de otlak ıslah çalışmaları
yeterli düzeyde olmadığı için otlakların verimliliği düşüktür.
Buna göre, otlakların yeniden iyileştirilmesi için;
I. aşırı ve erken otlatmanın engellenmesi,
II. tarım alanlarının otlaklara dönüştürülmesi,
III. otlaklarda bölümler oluşturularak nöbetleşe otlatma yapılması
yöntemlerden hangilerinin uygulanması gerekir?
A) Yalnız l B) Yalnız ll C) Yalnız Ill
D) Ive III E) Il ve Ill

Soru: Türkiye'de orman alanlarının en fazla Karadeniz'in deni-
ze bakan yamaçlarında olmasının temel nedeni aşağı-
dakilerden hangisidir?
A) Dağınık yerleşmelerin görülmesi
B) Ulaşım olanaklarının gelişmemiş olması
C) Jeolojik yapının genç olması
D) Nem ve yağış miktarının fazla olması
E) Yer şekillerinin dağlık ve engebeli olması

Soru: Türkiye ekonomisi üzerinde coğrafi konum, yer şekilleri, iklim, nüfus ve yerleşme gibi faktörler etkili olmaktadır. Aşağıda verilen ve Türkiye ekonomisine etki eden durumlardan hangisi ülkemizin matematik konumu ile açıklanabilir?
A) Önemli boğaz ve su yollarına sahip olması
B) Asya ve Avrupa kıtaları arasında köprü konumunda olması
C) Aynı anda ve kısa mesafelerde iklim çeşitliliğinin fazla olması
D) Maden çeşitliliğinin fazla olması
E) Güney kesiminde tarım ürünlerinin daha erken olgunlaşması


Liselere Giriş Sınavı (LGS)
6 Haziran 2021 Pazar

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
19 Haziran 2021 Cumartesi

Alan Yeterlilik Sınavı (AYT)
20 Haziran 2021 Pazar