Türkiye Selçuklu Devleti – Süleyman Şah Dönemi (1077-1086)


Kategoriler: Tarih

1. Alparslan Döneminde başlayan “fethedilen yer fetih edenindir.” anlayışı Alparslan’ın ölümü sonrasında Melikşah Döneminde de devam etmiştir.

2. Bu anlayış doğrultusunda hareket eden Büyük Selçuklu hanedan üyelerinden biri olan Süleyman Şah İznik merkezli olan (Büyük Selçuklu Devleti’ne bağlı) Anadolu Selçuklu Devletini kurmuştur. (1077)



3. Devletini kuran Süleyman Şah ilk dönemlerde Anadolu’ya yönelmek yerine iç isyanlar, taht kavgaları, dış baskılardan dolayı zayıf konumda olan Bizans üzerine gitmeyi tercih etmiştir.

4. Süleyman Şah; Bizans’a karşı yaptığı mücadele sonrasında İzmit, Güney Marmara kıyıları, Kadıköy, Üsküdar’ı alarak Boğazların kontrolünü denetim altına almış ve Boğazlardan geçen gemilerden gümrük vergisi almaya başlamıştır.

Uyarı: Anadolu Selçuklu Devleti, Bizans’ın içinde bulunduğu durumdan yararlanarak ekonomik getirisi olan bölgeyi ele geçirmiştir.

5. Süleyman Şah’ın yaptığı fetihler sonrasında zor durumda kalan Bizans Süleyman Şah’dan barış istemiş, yapılan antlaşmada Dragos Çayı sınır kabul edilerek Bizans’ın Selçuklu Devleti’ne vergi ödemesine karar verilmiştir.

Uyarı: Anadolu Selçuklu Devleti’ne vergi ödemeyi kabul eden Bizans, bu devletin siyasi üstünlüğünü de kabul etmiş oldu.

6. Bizans’la yaptığı antlaşmayla batı sınırını güvence altına alan Süleyman Şah; daha sonra güneye yönelerek Adana, Tarsus ve Hristiyanlarca önemli bir kent sayılan Antakya’yı egemenliği altına almıştır.

7. Çukurova topraklarını ele geçiren Süleyman Şah’ın Suriye Selçuklu Devletine ait olan Halep’i kuşatması üzerine iki devlet arasında savaş başlamıştır. Suriye Selçuklu Sultanı Tutuş ile yaptığı savaşı kaybeden Süleyman Şah, savaş alanında ölmüştür.

8. Süleyman Şah’ın cenazesi Suriye’deki Ceber Kalecisinde gömülüdür.



Uyarı: Türk devletleri arasında her zaman iyi ilişkiler görülmemiş, siyasi ve ekonomik menfaatleri doğrultusunda askeri mücadeleler yaşanmıştır.

9. Süleyman Şah’ın ölümü üzerine kendisine bağlı Türk devletleri arasındaki mücadelenin daha fazla sürmesini ve Türkiye Selçuklu Devleti’nin güçlenmesini istemeyen Büyük Selçuklu hükümdarı Melikşah, Süleyman Şah’ın oğulları Kılıç Arslan ve Kulan Arslan’ı beraberinde İsfahan’a götürmüştür.

Uyarı: Melikşah Süleyman Şah’ın oğullarını yanına alarak, Türkiye Selçuklu tahtını boş bırakmayı ve bu devleti kendi kontrolüne almayı amaçlamıştır.

10. Melikşah’ın bu faaliyeti sonrasında Anadolu Selçuklu Devletinin tahtı boş kalmış 1086-1092 yılları arasında Fetret Dönemi yaşanmıştır.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi