Su Döngüsü 9. Sınıf Kimya

Kategoriler: 9. Sınıf Kimya, Kimya, Maddenin Halleri

Derin dondurucudan çıkarılan buz bir bardağa bırakıldığında önce eriyerek sıvı suya dönüşür. Bir müddet daha beklenirse suyun buharlaşarak su buharına dönüşüp bardaktan yok olduğu görülür. Daha sonra su buharı camda yoğuşarak buğu oluşturabilir. Hatta hava çok soğuksa camda su kristalleri oluşturabilir. Doğa olayları ile suyun bir hâlinden diğer hâllerine dönüşmesi olayına su döngüsü adı verilir.

Su Döngüsü

Su döngüsü, suyun yerküre, su küre ve atmosfer arasında buharlaşma, yoğunlaşma, yağış, akış gibi aşamalardan geçerek sürekli bir döngü halinde bulunma durumuna verilen isimdir. Aynı zamanda hidrolojik döngü adıyla da bilinir. Su döngüsü, iklimsel olayları ve yaşamın sürekliliğini belirleyen temel etmenlerden biridir.

Su Döngüsünün Aşamaları

Su döngüsü, beş temel aşamadan oluşur:

  • Buharlaşma: Güneş ışınları, okyanuslardaki, göllerdeki, nehirlerdeki ve topraktaki suyu ısıtır. Bu ısı, suyun yüzeyindeki moleküllerin hareketini hızlandırır ve bu moleküller havaya karışır. Buharlaşma, su döngüsünün en önemli aşamalarından biridir.
  • Yoğunlaşma: Atmosferdeki su buharı, soğuyarak su damlacıkları veya buz kristalleri haline gelir. Buharlaşma sonucu yükselen hava, yükseldikçe soğur ve su buharı yoğunlaşır. Yoğunlaşma, bulutların oluşumuna neden olur.
  • Yağış: Yoğunlaşan su buharı, bulutlardan yağış olarak yeryüzüne düşer. Yağış, yağmur, kar, dolu veya çiseleme şeklinde olabilir.
  • Erime: Yağış olarak yeryüzüne düşen su, soğuyarak sıvı hale geçer. Bu olaya erime denir.
  • Akış: Eriyen su, yeraltına sızabilir veya yüzeyden akarak okyanuslara, göllere ve nehirlere ulaşır. Bu olaya akış denir.

Doğadaki su döngüsünün devamlı gerçekleşmesi için gerekli enerji Güneş tarafından sağlanmaktadır.

  • Doğada kirlenen suyun temizlenmesi sağlanır.
  • İklimlerin oluşumunda, suyun hareketleri ve su döngüsünün büyük bir etkisi vardır.
  • Kutuplarda katı hâlde bulunan su Dünya’nın ısıl dengede kalmasında hayati öneme sahiptir.
  • Suyun hâl değişimi sayesinde su kaynakları Dünya’da her yere ulaşabilir.

Örnek: Maddenin fiziksel hâlleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Temel olarak katı, svı ve gaz olmak üzere üç tanedir.
B) Gaz hâlinde tanecikleri sürekli hareket hâlindedir.
C) Maddenin hâllerinin birbirine dönüşümünün çevre ve yaşantımız için bir çok zararlı yanları vardır.
D) Tabiattaki su döngüsü hâl değişimleri ile gerçekleşir.
E) Su döngüsü Güneş sayesinde gerçekleşir.

Çözüm: Maddenin temel olarak katı, sıvı ve gaz olmak üzere 3 hâli vardır. Gaz hâlinde gaz sürekli hareket hâlindedir. A ve B seçenekleri doğrudur. Hâl değişimlerinin çevre ve yaşamımız için bir çok yararları vardır. Bunlardan su döngüsü Güneş sayesinde gerçekleşen bir olaydır. C seçeneği yanlış, D ve E seçenekleri doğrudur. Cevap C



] }

Maddelerin farklı hâllerde bulunabilmesi günlük yaşam için çok önemlidir. Bitkilerden hayvanlara onlardan da insanlara kadar bütün canlılar yapılarında bir çok farklı maddeler içerir. Bu maddelerin en önemlisi hiç şüphesiz sudur. Su hayatın her alanında bulunan ve yaşam için vazgeçilemez bir kaynaktır. Su doğada üç farklı fiziksel hâlde bulunur. Suyun bu üç hâli arasındaki dönüşümlere devamlı rastlarız ve bu dönüşümler Dünya'daki yaşamın devamı için hayati öneme sahiptir.


Liselere Giriş Sınavı (LGS)
5 Haziran 2022 Pazar

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
18 Haziran 2022 Cumartesi

Alan Yeterlilik Sınavı (AYT)
19 Haziran 2022 Pazar