Renk 10. Sınıf Fizik


Kategoriler: 10. Sınıf Fizik, Fizik, Optik

  • Cisimlerden gelen ışığın gözde oluşturduğu etkiye renk denir.
  • Prizmalarda beyaz ışık renklerine ayrılır.



Işık Renkleri

  • Işık spektrumundaki bu renkler temel renkler olup bunlar daha başka renklere ayrılmaz.
  • Beyaz ışığın prizmada kırılmasıyla renklerine ayrılan bu ışınları, başka bir prizma ya da mercek yardımıyla bir noktada toplayarak tekrar beyaz ışık elde etmek mümkündür.
  • Her bir rengin farklı bir frekansı ve dalga boyu vardır. En az kırılan kırmızı ışık bu ışınlar içinde en küçük frekans, en büyük dalga boyuna sahiptir. En çok kırılmaya uğrayan mor ışık ise en büyük frekans, en küçük dalga boyuna sahiptir.
  • Işık spektrumunda yan yana bulunan renklere komşu renkler denir.

Işığın Ara ve Ana Renkleri

  • Karışımları ile diğer tüm renklerin elde edilebildiği renklere ana (birincil) renkler denir.
  • Herhangi iki ana renkten elde edilen renge ara (ikincil) renk denir.
  • Kırmızı, mavi ve yeşil ışığın ana renkleridir.
  • Sarı, cyan ve magenta ise ışığın ara renkleridir.

  • Kırmızı ile mavi ışığın karışımından magenta,
  • Kırmızı ile yeşilin karışımından sarı,
  • Mavi ile yeşilin karışımından da cyan elde edilir.
  • Üç ana rengin karışımıyla beyaz renk elde edilir.

  • Karışımları ile beyaz ışığın elde edildiği ana ve ara renklere ışığın tamamlayıcı renkleri denir.

Boya Renkleri

  • Boyada sarı, cyan ve magenta ana renklerdir. Kırmızı, mavi ve yeşil ise boyada ara renklerdir.
  • Sarı ile cyan boyanın karışımıyla yeşil boya, cyan ile magenta boyanın karışımıyla mavi renkli boya, magenta ile sarı boyanın karışımıyla kırmızı renkli boya elde edilir.
  • Karışımları ile siyah boyanın elde edildiği ana ve ara renklere boyanın tamamlayıcı renkleri denir.
  • Boyada sarı ile mavi, magenta ile yeşil, cyan ile kırmızı birbirinin tamamlayıcı renkleridir.
  • Üç ana rengin karışımı ile siyah elde edilir.



Bilgi: Işıktaki ana renkler boyada ara renk, boyadaki ana renkler ışıkta ara renktir.

Renkli Görme

  • Bir cismin görülmesi, cisimden yansıyan ışığın göze gelmesiyle gerçekleşir.
  • Bir cisim hangi renkteki ışığı yansıtıyorsa o renkte görülür.
  • Bir cismin Güneş ışığı altında görüldüğü renk, cismin rengi olarak bilinir.
  • Cisimler kendi renklerindeki ışıkları kuvvetli, kendi renginin komşusu olan renklerdeki ışıkları ise zayıf olarak yansıtır.
  • Göz, kuvvetli olarak yansıyan ışığı algılar; zayıf olarak yansıyan ışığı ise algılayamaz. Bu nedenle cisimler kuvvetli olarak yansıttıkları ışık renginde görünür.
  • Üzerine düşen ışığı yansıtmayan veya zayıf olarak yansıtan bir cisim siyah görünür. (Siyah renkli bir cisim üzerine düşen hiç bir ışığı yansıtmaz.)
  • Güneş ışığı altında siyah görülen cisimler bütün ışıklar altında siyah görülür.

Beyaz Cisimler

  • Üzerlerine düşen tüm ışıkları yansıtır.
  • Kırmızı ışıkla aydınlatıldığında kırmızı, yeşil ışıkla aydınlatıldığında yeşil görülür.
  • Beyaz cisimler hangi renkle aydınlatılırsa, o renkte görünür.

Bilgi: Hiç bir cisim, ortamda bulunmayan bir ışığın renginde görülmez. Örneğin bir ortamda kırmızı renk ışık yoksa 0 ortamda hiç bir cisim kırmızı renk görülmez.

Mavi Renkli Cisimler



  • Beyaz ışıkla aydınlatıldığında mavi görülür. Beyaz ışıktaki mavi ışık kuvvetli, komşu renk ışıklar (yeşil ve mor) zayıf olarak yansır.
  • Yeşil ışıkla aydınlatıldığında, (yeşil mavinin komşu rengi olduğu için zayıf olarak yansır) cisim siyah görünür.

Sarı Renkli Cisimler

  • Sarı renk ışığın ara renklerindendir.
  • Ara renkler, kendi rengindeki ışığı ve kendisini oluşturan renkleri, kuvvetli yansıtır.
  • Sarı; kırmızı ve yeşil renkli ışığı kuvvetli yansıtır.
  • Dolayısıyla sarı renkli cisimler üzerine sarı renk ışık düşürülürse cisim sarı, yeşil renk ışık düşürülürse cisim yeşil renk, kırmızı renk ışık düşürülürse de cisim kırmızı renk görülür.

Bilgi: İki türlü sarı ışık vardır.

  • Birincisi Güneş ışığının yani beyaz ışığın prizmada kırılması neticesinde elde edilen doğal sarı renktir. Bu sarı renk tek dalga boyuna sahiptir ve başka renklere ayrılmaz.
  • İkincisi ise kırmızı ve yeşil ışığın karışımı olan sarı renktir.

Renkli Camlar ve Işık Filtreleri

Işığı süzerek tek renkli ışık elde etmek için kullanılan saydam cisimlere ışık filtresi denir.

  • Bir ışık filtresi, geçişine izin verdiği ışığın adı ile bilinir. Mesela kırmızı filtre kırmızı ışığı geçiren filtredir. Filtreye, filtreden geçen ışın tarafından bakılırsa filtre bu ışının renginde görülür.
  • Filtreler kendi adıyla anılan renklerdeki ışıkları kuvvetli, komşu renklerdeki ışıkları ise zayıf olarak geçirir.
  • Filtreler kuvvetli olarak geçirdikleri ışık renginde görünür. Işığı geçirmeyen veya zayıf olarak geçiren bir filtre ise siyah olarak görünür.
  • Karışım rengiyle boyalı bir filtre bu karışımı oluşturan renklerdeki ışıkları kuvvetli, bunların komşularını ise zayıf geçirir.
  • Beyaz ışıkla aydınlatılan filtreler kendi renklerinde görünür.

Beyaz Işığın Paralel Yüzlü Ortamdan Geçişi



Beyaz Işığın Paralel Yüzlü Ortamdan Geçişi

Renkler Soruları ve Çözümleri

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
15 Haziran 2019 Cumartesi