Paragraf (Genel)


Kategoriler: Türkçe

Duruluk

Bir cümlenin gereksiz söz öbeği, sözcük veya ek içermemesidir.



Duru cümlelerde, ne fazla ne de eksik bir sözcük bulunur.

Gereksiz sözcük kullanımı “duruluk” ilkesini bozar.

“Beraber yürüdük yağan yağmurda.” cümlesinde “yağan” sözcüğü gereksiz olduğu için cümle duru değildir.

Açıklık

Anlatılanların kolayca anlaşılır olma özelliğidir.

Cümlede anlamın tek ve net olmasıdır.

Bir düşüncenin herkes tarafından rahatlıkla anlaşılmasıdır.

Herkesin cümleden aynı anlamı çıkarmasıdır.



Cümlede anlam belirsizliği, karışıklığı ve bulanıklığı olmamasıdır.

Yalınlık

Anlatımın gösterişten, süsten ve gereksiz uzatmalardan uzak olmasıdır.

Yalın cümlelerde, abartılı ifadelere yer verilmez.

Sanatlı söyleyişler ve söz sanatları abartılı biçimde kullanılmaz.

“Güneşlerle süslenmiş altın sarısı gibi görünen gökyüzünün altında yürümek istiyorum denizin dalgaları gibi dalgalanan mavi hayallerimin peşinden.” cümlesinde süslü, sanatlı ifadeler abartılı biçimde kullanıldığı için cümle yalın değildir.

Özlülük

Çok sözle anlatılabilecek kavramları, durumları kısa biçimde anlatmaktır.

Az sözle çok şey anlatmaktır.

Atasözleri, özdeyişler ve bazı şiirler “özlü” anlatım içerir.



Akıcılık

Anlatımın pürüzsüz olması, hiçbir engele uğramadan uzayıp gitmesidir.

Okuru sıkmama, kolay okunabilme niteliğine sahip olmaktır.

Sürükleyicilik

Okuyucunun ilgisini sürekli canlı tutan anlatımdır.

“Casusluk, eşkıyalık, savaşlar, kaçmalar, kovalamalar, beklenmedik olaylar, aşklar…” anlatımı sürükleyici kılar.

Evrensellik

Bir sanat eserinin herkese ve bütün zamanlara seslenebilmesidir.

Bir eserde, herkesin kendisinden bir şeyler bulabilmesidir.

Yoğunluk

Anlatımın duygu ve düşünce bakımından zengin olmasıdır.

Ulusallık 



Bir edebiyat veya sanat eserinde sanatçının içinde bulunduğu ulusu ilgilendiren konulara yer vermesidir.

Doğallık

Anlatımın yapaylıktan, yapmacıklıktan, zorlamalardan, süslemelerden uzak olmasıdır.

Doğallık, inandırıcılığı sağlayan en önemli unsurlardandır.

Sanatçının duygu ve düşüncelerini olduğu gibi aktarmasıdır.

Gerçeği değiştirmeden aktarmak ve içten olmaktır.

İçtenlik

Duygu ve düşüncelerin içe doğduğu gibi anlatılmasıdır.

Özgünlük

Sanatçının ve eserin dil ve anlatım açısından kimseye benzememesi, farklı olması ve kendine özgü olmasıdır.

Sanatçının anlatıma getirdiği yenilik ve farklılıktır.

Etkileyicilik

Ele aldığı konuyla, konunun içeriğiyle ya da anlatımın güzelliğiyle okuyucuyu ya da dinleyiciyi sarsabilmektir.



Okuyucu üzerinde iz bırakan bir anlatımdır.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi