Ölçek Çeşitleri

Harita çizimlerinde kuş bakışı olarak gördüğümüz alanı bire bir büyüklükte, yani olduğu gibi kağıda aktarmak olanaksızdır. Çünkü bu işlem için, haritasını çizeceğimiz alanın büyüklüğünde bir kağıt parçası kullanmamız gerekir. Bu nedenle haritasını çizeceğimiz alanı belli oranda küçülterek haritaya aktarmamız gerekir. Haritalardaki bu küçültme oranına ölçek denir. Haritalarda kesir ölçek ve çizgi ölçek olmak üzere iki tip ölçek kullanılır.



Kesir Ölçek

Çizgi Ölçek



Soru: Bir haritanın çizimi ne kadar iyi olursa olsun hata kaçınılmazdır. Haritalarda bu hataları azaltmak için farklı projeksiyonlar kullanılır. Buna göre projeksiyon yöntemleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisinin doğru olduğu söylenemez? A) En doğru çizimler daima ufki projeksiyonlarla elde edilir. B) Silindirik projeksiyonla Ekvator ve çevresi gerçeğe yakın görünür. C) Harita hataları hiçbir yöntemle tam olarak giderilemez. D) Silindirik projeksiyon yönteminde alan bozulmaları kutuplara doğru artar. E) Konik projeksiyon en az hatalı çizimi Orta Kuşak'ta verir. Soru: İzdüşüm alan; her yer düz kabul edilerek yapılan hesaplamalar sonucu elde edilir. Gerçek alan ise yükselti, engebe ve eğim değerleri dikkate alınarak hesaplanır. Buna göre; gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki farkın en az ve en çok olduğu bölgeler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir? A) Akdeniz Bölgesi- Karadeniz Bölgesi B) İç Anadolu Bölgesi- Güneydoğu Anadolu Bölgesi C) Ege Bölgesi- Karadeniz Bölgesi D) Marmara Bölgesi - Doğu Anadolu Bölgesi E) Karadeniz Bölgesi - Doğu Anadolu Bölgesi Soru: Haritalar ölçeklerine göre; büyük, orta ve küçük olmak üzere üçe ayrılırlar. I. Hata oranının fazla olması II. Ölçek paydasının büyük olması III. Çizimin duvarda daha az yer kaplaması IV. İzohips aralık değerlerinin küçük olması V. Ayrıntıyı gösterme gücünün fazla olması Yukarıda verilen özelliklerden hangilerinin büyük ölçekli haritalara ait olduğu söylenebilir? Soru: Bir Türkiye F Haritası ile bir Türkiye Siyasi Haritasında aşağıdaki özelliklerinden hangisinin benzer olduğu söylenemez? A) Kuşbakışı görünüşü yansıtma B) Belli bir ölçeğe göre çizilme C) Gösterilen izdüşüm alan D) Kullanım amacı E) Coğrafi koordinatlar
Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
30 Haziran 2018 Cumartesi