Havadan Azot ve Oksijen Eldesi 9. Sınıf Kimya
Testler ve Çalışma Kağıdı mı Lazım?
İstediğin konuyu yaz; MEB uyumlu çoktan seçmeli testler, konu özetleri ve çalışma kağıtları saniyeler içinde hazırlansın. Ücretsiz PDF indir!
Havadan Azot ve Oksijen Eldesi
Sıvı azot ve oksijen gazının sağlık sektörü ve sanayide geniş bir kullanım alanı vardır.
Havanın %78’i azot, %21’i ise oksijendir. N2 ve O2 eldesi için yapılacak işlemler şunlardır:
* Hava yüksek basınçta (40 atm) sıkıştırılır.
* Sıkıştırılan havadan CO2 ve H2O’nun katı hâlde ayrılması için sıcaklık yaklaşık —200 oC’ye getirilir.
* Daha sonra ayrımsal damıtma uygulanır.
Kaynama noktası düşük olan N2 (-196 oC) önce ayrılır. Bu sıcaklıkta oksijen sıvı hâlde bulunduğundan (O2‘nin kaynama noktası —183 oC) oksijen sıvı olarak ayrılır.
Oksijen; çelik üretiminde, hastanelerde, maddelerin mikroplardan arıtılmasında, kaynakçılıkta kullanılır.
Çözümlü Sorular
1. Havanın sıvılaştırılarak bileşenlerine ayrılması işlemine ne ad verilir?
Çözüm:
Havanın bileşenlerine ayrılması işlemi “kriyojenik hava ayırma” veya “fraksiyonlu destilasyon” olarak adlandırılır.
Cevap: Kriyojenik hava ayırma (Fraksiyonlu destilasyon)
———————————————————————————
2. Havanın sıvılaştırılması işleminde sıcaklık kaç °C’nin altına düşürülmelidir?
Çözüm:
Havanın sıvılaşması için sıcaklık -196°C (azotun kaynama noktası) altına düşürülmelidir.
Cevap: -196°C
———————————————————————————
3. Fraksiyonlu destilasyon işleminde hangi gaz önce ayrışır ve neden?
Çözüm:
Kaynama noktası daha düşük olan azot (-196°C) önce ayrışır, çünkü oksijenin kaynama noktası (-183°C) daha yüksektir.
Cevap: Azot, daha düşük kaynama noktasına sahip olduğu için
———————————————————————————
4. Endüstride elde edilen azot gazının başlıca kullanım alanları nelerdir?
Çözüm:
-
Ambalajlamada oksijensiz ortam sağlamak
-
Elektronik bileşenlerin üretimi
-
Kimyasal depolama
-
Tıbbi uygulamalar
Cevap: Ambalaj, elektronik, kimya endüstrisi ve tıp alanlarında
———————————————————————————
5. Solunum cihazlarında kullanılan saf oksijen nasıl elde edilir?
Çözüm:
-
Havanın sıvılaştırılması
-
Fraksiyonlu destilasyon ile oksijenin ayrıştırılması
-
Ayrışan oksijenin saflaştırılması
Cevap: Havanın fraksiyonlu destilasyonu ile elde edilir ve saflaştırılır
———————————————————————————
6. Hava ayırma ünitelerinde hangi fiziksel özelliklerden yararlanılır?
Çözüm:
-
Gazların kaynama noktaları farkı
-
Yoğunluk farkları
-
Molekül boyutları
Cevap: Kaynama noktaları, yoğunluk ve molekül boyutu farkları