Harf ve Seslerle İlgili Sanatlar AYT


Kategoriler: Türk Dili ve Edebiyatı

AKROSTiŞ

Dizelerin baş harflerinin birleşmesi sonucu anlamlı bir sözcük veya isim çıkacak şekilde şiir yazmaktır.



Var olan bir sen, bir ben, bir de bu bahar.  V
Elden ne gelir ki? Güzelsin, gençliğin var.  E
Dünyada aşkımız ölüm gibi mukadder.    D
İnan ki bir daha geri gelmez bu günler.    İ
Alemde bir andır bize dost esen rüzgâr.    A

Nasıl ağlar hazan erince yapraklar     N
İntizar ile bimecal sararıp düşerken   İ
Hayali kaplar ufku geçen yazın           H
Artık sade hatırası kalacaktır              A
Leylaklarda müteessir solan beyazın  L

ALİTERASYON

Bir söz içerisinde art arda gelen ve birbirlerine benzeyen ünsüz harflerin sık ve ahenk sağlayacak bir şekilde sıralanması, tekrar edilmesidir.



SECİ

Düzyazıda sözcüklerin kafiyeli olabilecek biçimde kullanılmasıdır. Özellikle divan edebiyatında süslü nesirde kullanılmıştır.

Ey gözlerin nuru, gönüllerin süruru. Azmışlara yol gösterici, az isteyenlere bol verici, başımızın tacı, dil ehlinin miracı, gönül tahtının hanı, sine sürurunun sultanı, ten cübbesi açık gerek, gönül evi pak gerek. Bildim ki dost gerek yolunda nistlik gerek, yar önünde pestlik gerek.
Kafiyeli olan sözcükler:  Nuru, süruru, gösterici, verici, tacı, miracı, hanı, sultanı, gerek, gerek, gerek

TEKRİR

Anlatımı güçlendirmek için bir sözcüğün tekrarlanmasıdır.

Gül gül dedi bülbüle bülbül gülmedi gitti
Gül bülbüle bülbül güle yâr olmadı gitti



Kimsesiz hiç kimse yok
Her kimsenin var kimsesi
Kimsesiz kaldım yetiş ey
Kimsesizler kimsesi

2018-AYT SORUSU

Aşağıdaki dizelerin hangisinde, ayraç içinde verilen edebî sanat yoktur?

A) Aramazdık gece mehtâbı yüzün parlarken
Bir uzak yıldıza benzerdi güneş, sen varken
(Tenasüp)

B) Gül gülse dâim ağlasa bülbül acep değil
Zîrâ kimine ağla demişler kimine gül
(Tezat)

C) Yıîısuf’u gerçi görenler ellerin kestiler
Gün yüzün gördü senin şakk oldu bedrin ayası
(Telmih)

D) Sen akşamlar kadar büyülü, sıcak
Rüyalarım kadar sâde güzeldin
(Teşbih)



E) Senin yanındayken, avuçlarımda
Suda sabun gibi eriyor zaman
(Teşhis)

Cevap E

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi