2. Dünya Savaşı Doğu Bloku


Kategoriler: 2. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye ve Dünya, İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 12. Sınıf, Tarih

Doğu Blokunun Kuruluşu

SSCB, II. Dünya Savaşı’nda Almanya’yı durdurmuş ve yenilgiye uğratmıştı. 1944’ten itibaren de Almanları topraklarından çıkararak batıya doğru ilerlemeye başladı. Doğu Avrupa’daki Alman işgaline de son verdi. Doğu Avrupa ülkelerinde Rus orduları kurtarıcı olarak görüldü.



SSCB’nin,

  • II. Dünya Savaşı’ndan sonra Doğu Avrupa’daki işgali sürdürmesi
  • Savaş öncesinde Moskova’ya sığınan komünist parti liderlerinin ülkelerine dönmelerine imkan sağlaması
  • İşgal altında tuttuğu ülkelerde komünist rejimler kurarak uydu devletler oluşturması

Doğu Bloku’nun oluşmasına ortam hazırlamıştır.

Bilgi: Yalta Konferansı sonunda SSCB işgalindeki ülkelerle ilgili düzenlemelerin yer aldığı kararlar da alınmıştı. Bu kararlar gereği serbest ve demokratik seçimler yapılıncaya kadar geçici hükûmetler kurulacaktı. Macaristan, Bulgaristan, Romanya, Polonya ve Çekoslovakya’da önce koalisyon hükümetleri kuruldu. Bir süre sonra ise muhalefetin tasviye edilmesiyle Sovyet yanlılarından oluşan hükümetler göreve geldi. Arnavutluk ve Yugoslavya ise kendi çabaları ile Alman işgalinden kurtuldukları için Moskova’ya karşı daha bağımsız hareket etmişlerdi.

Berlin Buhranı ve Almanya’nın İkiye Ayrılması



  • II. Dünya Savaşı’ndan sonra Almanya dört işgal bölgesine ayrılmıştı. ABD, SSCB, İngiltere ve Fransa işgalci devletlerdi. SSCB’nin diğer devletleri Berlin’den çıkarmaya çalışması Berlin Buhranı’nı ortaya çıkardı.
  • Berlin’i ablukaya alan SSCB’nin istediğini elde edememesi sonucunda 1949’da Batı’nın desteğiyle Federal Alman Cumhuriyeti kuruldu. Buna karşılık SSCB de kendi işgal bölgelerinde Demokratik Alman Cumhuriyeti’ni kurdu.
  • Federal Alman Cumhuriyeti’nin hızla gelişmesi üzerine batıya kaçışları önlemek amacıyla 1961 ‘de Berlin Duvarı örülmeye başlandı.

Cominform ve Comecon

Varşova Paktı

Batılı devletler, Sovyet yayılmacılığına karşı 1949’da NATO’yu kurmuştu. NATO’nun askerî faaliyetlerini artırması üzerine Doğu Bloku ülkeleri 1955’te ortak savunma ve iş birliği amacıyla Varşova Paktı’nı kurdu.

Sosyalist Blokta Sarsıntılar

SSCB’nin uydu devletlerdetam denetimi sağlamak istemesi tepkilere yol açtı. SSCB lideri Stalin’in ölmesi ile artan siyasi çatışmalar ve iktidar rekabeti Doğu Bloku’ndaki sarsıntıları artırdı.



Bu süreçte,

  • Yugoslavya, Cominform’dan çıkarılmıştır (1948).
  • Çin, SSCB ile ilişkilerini geliştirmeye çalışmış ancak taraflar arasındaki ilişkiler 1960’dan itibaren bozulmuştur.
  • Macaristan’da millî ayaklanma çıkmıştır.
  • Çekoslovakya’da insancıl komünizm hareketi başlamıştır.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi