Yazılı Kültürün Başlaması


Kategoriler: 9. Sınıf Tarih, İnsanlığın İlk Dönemleri, Tarih

Yazı, insanlık tarihinin önemli buluşlarından biridir. Yazının bulunması tarih bilimi için de çok önemlidir. Tarihi devirler yazının icadı ile başlar. Yazının kullanılmadığı dönemlerle ilgili bilgiler çok sınırlı olmakta ve güvenilirlikten uzaklaşmaktadır. Yazılı belgeler sayesinde geçmiş dönemler hakkında daha fazla ve kesin bilgilere ulaşılmakta, birikimler nesilden nesile sağlıklı bir şekilde aktarılarak günümüze kadar gelmektedir. Yazının başlangıçta ziraat ve ticaret kayıtlarının tutulmasında kullanılırken zamanla kullanım alanı genişlemiştir. Bu durum insanlığın her alanda gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Tablet Evi



Yazı geleneğinin kesintisiz bir şekilde sürdürülebilmesinde okulların önemi büyüktür. Bu sayede yazı geleneği kurumsal bir yapıya kavuşmuştur. Kayıt tutma konusunda yazıcı sınıfına ihtiyaç duyulması üzerine tapınaklarda ve resmi binalarda okullar açılmıştır. Sümerlerde bu okullara Tablet Evi denilmiştir. Çivi yazısını öğrenmek isteyen öğrenciler kil parçalar üzerine aynı heceleri defalarca yazarlardı. Sümerlerde öğretmene tablet evinin babası, öğrenciye de tablet evinin oğlu denilmiştir.

Bilgi: Tablet Evi, Sümerlerin yazının öğretilmesi ve yayılması için çaba harcadıklarını gösterir.

Eski Mısır’da Yazı



Mısırlılar kendilerine ait bir tür resim yazı olan hiyeroglif yazısını kullanmışlardır. Bu yazıda semboller belirli sözcükleri ve sesleri simgelemiştir. Anlatılmak istenenler resimlerle ifade edilmiştir. 700`den fazla sembolün kullanıldığı bu yazı soldan sağa ya da yukarıdan aşağıya yazılabiliyordu.

Fenike Alfabesi

Ticaretle uğraşan Fenikeliler kayıtları çivi yazısı ile tutuyorlardı. Ancak çok sayıda karakterin olması nedeniyle çok kullanışlı değildi. Ayrıca çivi yazısının öğrenilmesi ve öğretilmesi zordu. Tüccarların alıp sattıklarının kaydının tutulması için çivi yazısından daha basit bir sisteme ihtiyaç duyulması üzerine Fenikeli bir din adamı sadece harflerden oluşan bir alfabe geliştirmiştir. Fenike alfabesi kullanışlı olduğu için yaygınlık kazanmıştır. Değişik toplumların katkılarıyla gelişmiş, günümüzde yaygın olarak kullanılan Latin alfabesinin temelini oluşturmuştur.

Bilgi: Yazı, toplumlar arası kültürel etkileşimi hızlandırmıştır. Yazıyı başka toplumlardan alanlar yazı ile birlikte 0 toplumun dilinden ve kültüründen de etkilenmiştir. Örneğin çivi yazısını kullanan Anadolu toplumları Sümer kültüründen etkilenmiştir. Bununla birlikte devletlerin egemenlik kurdukları alanlarda kullandıkları dil de yayılmıştır.



Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi