Yararlı ve Zararlı Bakteriler


Kategoriler: 9. Sınıf Biyoloji, Biyoloji, Canlılar Dünyası

Yararlı bakteriler

  • Ölü organik atıkları ayrıştırarak madde döngüsünde görev alırlar (saprofit bakteriler).
  • Atmosferdeki azot gazını tutarak, toprağı azotça zenginleştirirler (siyanobakteri).
  • İnsanların kalın bağırsağında yaşayarak B ve K vitaminlerini üretirler (mutualist bakteriler).
  • Su, hava ve toprakta bulunan kirleticilerin mikroorganizmalar kullanılarak temizlenmesine “biyoremediasyon” denir. Biyoremediasyon da bazı bakteriler kullanılır.
  • Bazı besinlerin yapımında kullanılır (Sirke, yoğurt, turşu gibi).
  • Aşı, serum, antibiyotik, hormon üretiminde kullanılır.

Zararlı bakteriler

  • İnsan, bitki ve hayvanların hastalanmasına bazen de ölümüne yol açan bakterilere “patojen (hastalık yapıcı) bakteriler” denir.
    Bir bakteri vücutta iki şekilde hastalığa neden olur:
    1. Bakteri yerleştiği bölgede aşırı çoğalarak ürer ve o bölgedeki doku, organlar görev yapamaz duruma gelir.
    2. Bakterinin ürettiği toksin (zararlı maddeler) dokunun, organın yapı ve görevini bozar.
  • Patojen bakterilere karşı antibiyotik kullanılır. Ancak düzensiz ve gelişigüzel kullanılan antibiyotikler “antibiyotik direnci” oluştururlar.
  • Antibiyotik direnci, antibiyotiğin belli bir bakteriyi öldürme ya da bakterinin üremesini durdurma özelliğini kaybetmesi demektir.
  • Antibiyotiğe karşı direnç kazanan bakteri çoğalmaya devam eder.

Not: Antibiyotikler virüslere etki etmez.



NotTransformasyon: Bakterilerin ortamda bulunan DNA parçasını alıp kendi DNA’larına eklemeleridir.
Transdüksiyon: Bir virüsün iki bakteri arasındaki gen transferini gerçekleştirmesidir.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
15 Haziran 2019 Cumartesi