Sınıflandırmanın Tarihçesi


Kategoriler: 9. Sınıf Biyoloji, Biyoloji, Canlılar Dünyası



Canlıların sınıflandırılmasında John Ray (1627 – 1705) önemli bir role sahiptir. John Ray “Bitkiler Tarihi” adlı eserinde tür kavramına yer vermiş ve bu kavramı, benzer anne ile babadan doğan benzer organizmalar için kullanmıştır. İsveçli doğa bilimcisi Carolus Linnaeus (1707 – 1778), John Ray’in türler hakkındaki yaklaşımını benimsemiştir. Linnaeus, Aristo’nun ortaya koyduğu alem ve Ray’in ortaya koyduğu tür gruplarını yetersiz görerek yaptığı sınıflandırmada ayrıca cins, takım ve sınıf kategorilerini kullanmıştır. Linnaeus, yayınladığı eserlerde canlıların adlandırılmasına
ilişkin geliştirdiği bilimsel yöntemi açıklamıştır. Linnaeus’un ileri sürdüğü adlandırma yöntemi sayesinde her canlıya bilim dünyasının kabul ettiği ortak bir isim verilmiştir. Sınıflandırmanın bu kısa tarihçesi bugünkü sisteme nasıl gelindiği konusunda bilgiler içerir. Günümüzde canlıların bilimsel sınıflandırılması doğal (filogenetik) sınıflandırma ile yapılır. İlk olarak yapılan yapay sınıflandırma yöntemleri zamanla yerini doğal sınıflandırma yöntemlerine bırakmıştır.

Yapay (Ampirik) Sınıflandırma

Doğal (Filogenetik) Sınıflandırma

Aristo (M.Ö. 384-322) canlıları; bitkiler ve hayvanlar olarak ilk kez sınıflandıran bilim insanıdır. Hayvanları karada yaşayanlar, suda yaşayanlar ve havada yaşayanlar olmak üzere üç gruba ayırmıştır. Bitkileri de ot, çalı ve ağaç olarak üç gruba ayırarak sınıflandırmıştır. Aristo sınıflandırma yaparken nitel gözlemleri (dış görünüş ve yaşama ortamı) kullanmıştır. Ariston'nun yaptığı gibi canlıların dış görünüşleri ve yaşadıkları yere bakılarak yapılan sınıflandırmaya suni (yapay veya ampirik) sınıflandırma denir. Yapay sınıflandırma yapılırken analog organlardan yararlanılır.
Kökenleri farklı, görevleri aynı olan organlara analog organ denir. Örneğin sineğin ve yarasanın kanadı analog organa örnek verilebilir. Her ikisi de uçmaya yarar. Ancak sinek omurgasız, yarasa ise omurgalı bir hayvandır.
Bilim insanları yeryüzünde binlerce hayvan, bitki ve mikroorganizma türünün var olduğunu tahmin etmektedir. Bu kadar büyük bir çeşitliliğe sahip canlıları ancak belirli bir düzen içinde tanımlamak incelenebilir hale gelmelerini sağlar. Bunun için bilim insanları canlıları belirli özelliklerine göre sınıflandırma yoluna gitmiştir. Canlılar arasındaki akrabalıkları araştıran canlıları isimlendiren ve bütün canlıları belli bir düzen içinde Sınıflandırmaya çalışan bilim dalına sistematik (taksonomi) denir.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi