Mol Hesaplamaları 10. Sınıf


Kategoriler: 10. sınıf Kimya, Kimya, Kimyanın Temel Kanunları ve Kimyasal Hesaplamalar

Mol Kavramı

1800’lerin ilk yarısında bilim insanları 1 g hidrojenin birleştiği diğer elementin kütlelerini tam sayı bulmaları gerektiğine inandılar. Sonuçları farklı çıkınca deneylerinde yanlışlık olduğunu düşündüler (Örneğin HCl’te 1 g hidrojene karşılık 35,5 g Cl birleşir.).



Bilim insanları bu sonuçlara göre 1 gram hidrojende ne kadar atom varsa 1 mol elementte de 0 kadar atom olmalı fikrine vardılar. Sonuç olarak bağıl atom kütlesi kadar gram, element atomlarını 1 mol kabul ettiler. Böylece kimya bilimine mol kavramı terimini kazandırdılar.

Bilgi: Uluslararası birim sistemine (SI) göre mol, karbon-12 izotopunun içerdiği atom sayısı kadar tanecik (atom, molekül veya diğer tanecikler) içeren madde miktarıdır. 12 gram karbon-12’de bulunan gerçek atom sayısı deneysel olarak tayin edilir. Bu sayıya Avogadro Sayısı denir.

Avogadro Sayısı = 6,02 x 1023

1 mol atom 6,02 x 1023 tane atomdur. Buna göre elementlerin bağıl atom kütlesi kadar gramında 6,02 x 1023 tane atom vardır ve 1 moldür. Yani elementlerin bağıl atom kütlesi kadar gram miktarı mol kütlesi olarak tanımlanır.

Yukarıdaki bilgilere göre 6,02 x 1023 tane tanecik (atom, molekül, iyon) 1 mol olarak tanımlanmıştır. 1 çift ifadesinin 2 taneyi, 1 deste ifadesinin 10 taneyi ya da bir düzine ifadesinin 12 taneyi tanımlamasındaki amaç neyse 1 mol ifadesinin 6,02 x 1023 taneyi tanımlamasında da amaç aynıdır.



Atomik Kütle Birimi ve Gram İlişkisi

Örnek:

Örnek:

Mol Sayısı ve Mol Kütlesi

Mol sayısı terimi element atomları için kullanılabildiği gibi element moleküller, bileşik molekülleri ve iyonlar için de kullanılabilir.



Bilgi: Elementlerin atom ağırlıkları verildiğinde element moleküllerinin ve bileşiklerin mol kütleleri hesaplanabilir.

6,02 x 1023 taneciğin kütlesine mol kütlesi (MK) denir. Doğada maddeler üç değişik şekilde bulunabilir.

  • Atom (Serbest atom hâlde bulunan atomlar için kullanılır.)
  • Molekül (Kovalent bağlı molekül ve bileşikler için kullanılır.)
  • Formül (Daha çok iyonik bağlı bileşikler için kullanılır.)

Mol Hacmi

Bir gazın bir molünün hacmine molar hacim denir. Aynı sıcaklık ve basınç altında bulunan gazların molar hacimleri eşittir. Normal şartlar altında bulunan bütün gazların 1 molleri 22,4 litre hacim kaplar. O °C sıcaklık ve 1 atm basınca normal şartlar (veya normal koşullar) denir.



Karışım Hesaplamaları

Farklı maddelerin bir araya gelmesiyle oluşan karışımlarda karışımın mol sayısı karışan maddelerin mol sayılarının toplamına, karışımın kütlesi ise karışan maddelerin kütlelerinin toplamına eşittir. Karışan maddeler ile ilgili olarak sorularda verilen nicelikler kullanılarak genellikle iki bilinmeyenli iki denklem kurularak çözülür ve soruda istenen niceliklere geçiş yapılır.

Örnek:

Örnek:

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi