Kesikli Spektrumlar


Kategoriler: 9. Sınıf Kimya, Atom Modelleri, Atom ve Periyodik Sistem, Kimya

Beyaz ışığın oluşturduğu sürekli spektrum üzerinde az ya da çok bazı dalga boylarındaki ışınlar görünmediği zaman yansıtıldıkları bir siyah ekran ya da siyah perde üzerinde bu bölgeler siyah renkte görünür. Bu tür siyah çizgilerin ya da siyah bölgelerin olduğu spektrumlar kesikli spektrum ya da çizgi spektrumu olarak adlandırılmaktadır. Kesikli spektrumlar genel olarak iki şekilde oluşmaktadır.

Soğurma (Absorbsiyon) spektrumları



Beyaz ışık soğuk bir gaz içinden geçirildiğinde bu gaz içerdiği element atomlarının türüne göre bazı dalga boylarındaki ışınları yapısına soğurur. Yani bu gaz içinden çıkan ışığın içinde soğurulan dalga boylarındaki ışınlar olmaz.

Bu eksik ışın demeti bir prizmadan geçirilerek kırıldığında siyah perde üzerinde oluşan spektrum üzerinde gazın soğurduğu ışınların dalga boylarında oluşan renkler görünmez yani siyah renkli çizgiler halinde görünür. Bu şekilde elde edilen spektrumlara soğurma (absorpsiyon) spektrumu denir.

Işıma (Emisyon) spektrumları



 

Isıtılan ya da yüksek voltajlı elektrik enerjisi verilen gazlar cinslerine göre farklı renklerde ışımalar yaparlar. Bu renkler gazın cinsine göre birden fazla dalga boyundaki ışınlara ait olabilmektedir. Gazların yaydığı bu ışınlar yine bir prizmadan geçirilecek olursa siyah perde üzerinde yayılan ışınların dalga boylarındaki yerlerde renkli çizgiler görülür. Bu şekilde elde edilen spektrumlara ışıma (emisyon) spektrumu denir.

Aynı elementin oluşturduğu soğurma spektrumundaki siyah çizgilerin olduğu yerler ile ışıma spektrumundaki renkli çizgilerin olduğu yerler aynıdır. Yani bir atom aynı dalga boylarındaki ışınları soğurur ya da ışıma yapar. Bu nedenle aynı atomun ışıma ve soğurma spektrumları üstüste çakıştırılırsa sürekli spektrum elde edilir.

Farklı element atomlarını oluşturduğu ışıma spektrumları ve soğurma spektrumları birbirin- den farklıdır. Yani element atomlarının oluşturduğu spekt- rum çizgileri her element için karakteristiktir. Bu özellikten yaralanılarak elementler birbirinden ayrıt edilebilmektedir.



Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi