Fiilimsiler 8 .sınıf


Kategoriler: 8. sınıf Türkçe, Fiilimsiler (Eylemsiler), Türkçe

Fiil kök ya da gövdelerinden belirli eklerle türetilen; cümlede isim, sıfat ve zarf olarak görev yapan sözcüklere fiilimsi (eylemsi) adı verilir. Fiilimsiler, Fiillere getirilen yapım ekleriyle türetilir ve cümlede isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanıldığı için isimlerin aldığı çekim eklerini alabilir. Bununla birlikte fiilimsiler, fiiller gibi “-me/-ma” ekleriyle olumsuz yapılır. Cümlede isim soylu sözcüklerin özelliğini gösteren Fiilimsiler, Fiil anlamını korumaya devam eder.

Örnekler



  • Ben, okumanın önemini babamdan öğrendim.
    –> Bu cümledeki “öğrenmek” sözcüğü fiil çekim eklerini (kip ve kişi eki) alarak çekimlenmiş bir fiildir. Diğer sözcükler isim özelliği göstermektedir. “Okumanın” sözcüğü de isim özelliği göstermesine rağmen fiil anlamını korumaktadır. O hâlde bu sözcük fiilimsidir.
  • Yoldan çıkan araba bariyerlere çarpmış.
    –> Bu cümledeki “çarpmış” sözcüğü fiil çekim eklerini (kip ve kişi eki) alarak çekimlenmiş bir fiildir. “Çıkan” sözcüğü de cümlede sıfat olarak kullanılmıştır ancak fiil anlamını korumaktadır. O hâlde bu sözcük fiilimsidir.

Eski fotoğraflara hüzünlenerek bakmıştık.
–> Bu cümledeki “bakmıştık” sözcüğü fiil çekim eklerini (kip ve kişi eki) alarak çekimlenmiş bir fiildir. “Hüzünlenerek” sözcüğü ise cümlede zarf olarak kullanılmıştır ancak fiil anlamını korumaktadır. O hâlde bu sözcük fiilimsidir.

Fiilimsiler; İsim-fiil (mastar), sıfat-fiil(ortaç) ve zarf fiil (ulaç) olmak üzere üç gruba ayrılır.





Soru: Aşağıdaki cümlelerden hangisindeki sıfat fiil adlaşmamıştır?
A) Misafirliğe gelenleri kapıda karşıladım.
B) Sevdiğim birini başımın tacı yaparım.
C) Az önce söylediğimi duydun mu?
D) Gazetede yazılanlar gerçeği yansıtmıyor.

Soru: "Yıllardır değer verdiği dostları onu yalnız bırakıverdi." cümlesindeki eylemsinin türce özdeşi, aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A) Bu kitabı okurken dikkatli olmalısın.
B) Yeşilin bin bir tonunu barındıran bir yerdi.
C) Onu arayıp her şeyi birer birer anlattım.
D) Ağlaya sızlaya bütün istediklerini aldırdı.

Soru: “Bir cümlede üç eylemsi türüne örnek bulunabilir." diyen bir öğretmen, aşağıdaki cümlelerden hangisini örnek gösterebilir?
A) Konuşmasında oldukça ilginç konulara değindi.
B) Çalışmaya katılanları tanımadığını söyledi.
C) İşlerimizi tamamlayıp tatile çıkmak istiyoruz.
D) Gecikenleri bekletip daha sonra görüşmeye aldılar.

Soru: Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde eylemsi yoktur?
A) Görünen köy kılavuz istemez.
B) Akacak kan damada durmaz.
C) Bal demekle ağız tatlanmaz.
D) Gülme komşuna, gelir başına.

Soru: Aşağıdaki cümlelerden hangisindeki sıfat fiil adlaşmamıştır?
A) Misafirliğe gelenleri kapıda karşıladım.
B) Sevdiğim birini başımın tacı yaparım.
C) Az önce söylediğimi duydun mu?
D) Gazetede yazılanlar gerçeği yansıtmıyor.

Soru: "Yıllardır değer verdiği dostları onu yalnız bırakıverdi." cümlesindeki eylemsinin türce özdeşi, aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A) Bu kitabı okurken dikkatli olmalısın.
B) Yeşilin bin bir tonunu barındıran bir yerdi.
C) Onu arayıp her şeyi birer birer anlattım.
D) Ağlaya sızlaya bütün istediklerini aldırdı.

Soru: “Bir cümlede üç eylemsi türüne örnek bulunabilir." diyen bir öğretmen, aşağıdaki cümlelerden hangisini örnek gösterebilir?
A) Konuşmasında oldukça ilginç konulara değindi.
B) Çalışmaya katılanları tanımadığını söyledi.
C) İşlerimizi tamamlayıp tatile çıkmak istiyoruz.
D) Gecikenleri bekletip daha sonra görüşmeye aldılar.

Soru: Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde eylemsi yoktur?
A) Görünen köy kılavuz istemez.
B) Akacak kan damada durmaz.
C) Bal demekle ağız tatlanmaz.
D) Gülme komşuna, gelir başına.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi