Fabl Nedir?

Kahramanları bitkiler, cansız varlıklar ve özellikle hayvanlar olan ve ders verme amacı güden öğretici nitelikteki hikâyelere fabl adı verilir. Masala çok yakın bir tür olan, zaman zaman masallarla karıştırılan fabllar, düzyazı ya da şiir şeklinde oluşturulabilir.



Günümüzde hâlâ ilgiyle okunan, özellikle de çocukların ilgisini çeken fablların tarihi çok eski dönemlere kadar uzanır. Masalın, kesin olmamakla birlikte, Hindistan’dan çıktığı söylenmektedir. Bu açıdan ilk örneklerini Hint edebiyatından Pançarantra ve Kelile ve Dimne adlı eserlerdir. Döneminin iki genç prensini yetiştirmek için yazılan Pançatantra’da insanların ve hayvanların yer aldığı hikâyeler anlatılır. Bu kitap, Ezop ve La Fontaine`in fabllarına kaynaklık etmiştir. Kelile ve Dimne ise Filozof Beydaba tarafından bir Hint hükümdarı için kaleme alınmıştır. Hikâyelerin kahramanı doğruluk ve açık sözlülüğün sembolü olan Kelile ile yalan ve iftiranın sembolü Dimne adlı iki çakaldır.

Eski edebiyatımızda sıklıkla görülen fablın zengin örneklerine İranlı sanatçı Sadi’nin Bostan ve Gülistan ile Mevlana’nın Mesnevi“sinde rastlamak mümkündür. Bu türün en yaygın örnekleri Ferıdüddın Attar’ın Mantıkut-u Tayr(Kuşların Dili) ile 15 yüzyıl şairi Şeyhî’nin yazdığı Hamane adlı mesnevisidir. Fablın Türkçedeki ilk örneği Hamamedır. Batılı anlamda ilk örnekleri ise Şinasi vermiştir. Ahmet Mithat Efendi’nin Kıssadan Hisse adlı eserini ahlaki gaye güderek yazmıştır. Bu eserde yazar Ezop’tan La Fontaine’den yapmış olduğu çevirilere ve kendi yazmış olduğu fabllara yer vermiştir Recaizade Mahmut Ekrem La Fontaine’den Horoz ile Tilki, Kurbağa ile Öküz, Karga ile Tilki, Meşe ile Saz, Ağustos Böceği ile Karınca gibi bir çok çeviriler yaparak bu alanda Türk edebiyatına katkıda bulunuştur.

Ali Ulvi Elöve Çocuklarımıza Neşideler adlı şiir kitabında La Fontaine, Victor Hugo ve Lamartine’den yaptığı çevirilerin yanında yine bunlardan esinlenerek yazdığı fabl türü şiirlere de yer vermiştir. Nabizade Nazımın Bir Sansar ile Horoz ve Tavuk adlı eseri vardır. Nurullah Ataç, Orhan Veli Kanık, Ömer Rıza Doğrul, Kemal Demiray, M. Fuat Köprülü, Vasfı Mahir Kocatürk, Siracettin Hasırcıklıoğlu, Sebahattin Eyüboğlu fabl türü ile ilgilenmiş çeviri vapmış, araştırmalarda bulunmuşlardır.



Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
30 Haziran 2018 Cumartesi