Dünyada Sıcaklığın Coğrafi Dağılışı

Dünya üzerinde sıcaklığın dağılışı izoterm haritaları ile gösterilir. İzotermler, aynı sıcaklığa sahip noktaların birleştirilmesiyle elde edilen eş sıcaklık eğrileridir. Eş sıcaklık eğrilerinin kullanıldığı haritalara ise izoterm haritası denir. izoterm haritaları gerçek ve indirgenmiş izoterm haritaları olmak üzere ikiye ayrılır.



Gerçek izoterm haritaları

Gerçek sıcaklık değerlerine göre oluşturulan haritalardır. Gerçek izoterm haritalarındaki sıcaklık dağılışı üzerinde enlemle birlikte yükselti, yer şekilleri ve nem özellikleri de etkili olmaktadır.

İndirgenmiş izoterm haritaları

Enlem, kara ve deniz dağılışı gibi sıcaklık dağılışında etkili olan faktörlerin etkisini daha net ortaya koyabilmek için, deniz seviyesindeki sıcaklık değerlerine göre çizilen haritalardır. Bir yerin deniz seviyesindeki sıcaklığı, o yerin yükseltiden dolayı kaybettiği sıcaklığının gerçek sıcaklığına eklenmesiyle bulunur.



Bilgi: indirgenmiş sıcaklık ile gerçek sıcaklık arasındaki farkın 200 metre ile çarpılması, o yerin yükseltisini verir.

Dünyada indirgenmiş Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı

  • Enlem etkisiyle Ekvator’dan kutuplara doğru gittikçe sıcaklıklar azalır.
  • Karaların oranı daha fazla olduğundan, Kuzey Yarım Küre’nin yıllık sıcaklık ortalaması Güney Yarım Küre’ninkinden fazladır.
  • Meridyenlerin en sıcak noktalarının birleştirilmesiyle elde edilen termik ekvator, okyanus akıntıları ile kara ve deniz dağılışının etkisiyle Ekvator’dan sapma gösterir.
  • İzotermler, okyanus akıntıları ile kara ve deniz dağılışının etkisiyle enlemlerden sapma gösterir.



Dünya’da indirgenmiş Ocak Ayı Ortalama Sıcaklık Dağılışı

  • Kuzey Yarım Küre’de kış mevsimi yaşandığından, en düşük sıcaklıklar bu yarım kürede(Asya Kıtası’nın kuzeydoğusu) görülür.
  • Güney Yarım Küre’de yaz mevsimi yaşandığından, en yüksek sıcaklıklar bu yarım kürede (Oğlak Dönencesi üzerindeki çöllerde) görülür.
  • Kara ve denizler arasındaki ısınma farkı nedeniyle, Kuzey Yarım Küre’deki izotermler karalar üzerinde güneye, okyanuslar üzerinde kuzeye doğru sapar.

Dünya’da indirgenmiş Temmuz Ayı Ortalama Sıcaklık Dağılışı

  • Kuzey Yarım Küre’de yaz mevsimi yaşandığından, en yüksek sıcaklıklar bu yarım kürede (Yengeç Dönencesi üzerindeki ve Orta Asya’daki çöllerde) görülür.
  • Güney Yarım Küre’de kış mevsimi yaşandığından, en düşük sıcaklıklar bu yarım kürede (Antarktika Kıtası) görülür.
  • Kara ve denizler arasındaki ısınma farkı nedeniyle Kuzey Yarım Küre’deki izotermler, karalar üzerinde kuzeye, okyanuslar üzerinde güneye doğru sapar.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz