Doğadaki Temel Kuvvetler

Doğadaki Temel Kuvvetler

Kuvvetler, ister temas gerektirsin, isterse temas gerektirmesin doğadaki dört temel kuvvetten biridir. Bu dört temel kuvvet;
1. Güçlü nükleer kuvvet
2. Zayıf nükleer kuvvet
3. Elektromanyetik kuvvet
4. Kütle çekim kuvveti
şeklinde gruplandırılır.



Bu kuvvetler evrendeki bütün varlıkların dengeli ve düzenli bir şekilde yerli yerinde bulunmasını sağlayacak şekildedir. Bunlardan güçlü ve zayıf nükleer kuvvetler atomun yapısın- da rol oynar. Kütle çekim kuvveti ile elektromanyetik kuvvet ise atomlar ve dolayısıyla atomların oluşturduğu tüm maddeler arasındaki etkileşimde rol oynar. Şimdi bu kuvvetler üzerinde kısaca duralım.

1. Güçlü Nükleer Kuvvet

  • Atomun çekirdeğini oluşturan tüm parçacıkları bir arada tutan kuvvettir.
  • Bu kuvvet atomun çekirdeğindeki protonların ve nötronların dağılmadan bir arada durmalarını sağlar.
  • Etkisi kısa mesafelidir.
  • Doğadaki en güçlü temel kuvvettir.
  • Atomun çekirdeğinde çok hassas bir denge sağlar.
  • Protonların ve nötronların birbirlerine istenilen mesafede bulunmaları bu kuvvet sayesindedir.
  • Güçlü nükleer kuvvet bir çekme kuvvetidir.

2. Elektromanyetik Kuvvet



  • Elektrik yüklü parçacıkların birbirlerine itme ya da çekme şeklinde uyguladıkları, yüklerinden kaynaklanan kuvvetlere elektromanyetik kuvvet denir.
  • Elektromanyetik kuvvet, kütle çekim kuvveti gibi tabiatta farkında olabildiğimiz kuvvetlerden biridir. Mikro evrende atom seviyesindeki etkileşmelerden makro evrende dev cisimler arasındaki etkileşmelere kadar çok geniş bir uygulama alanı vardır.
  • Atomun çekirdeği ile elektronlar arasındaki kuvvet, mıknatısların uyguladığı kuvvet, saç tararken tarağın saç tellerine uyguladığı kuvvet birer elektromanyetik kuvvettir.
  • Bu kuvvet zayıf nükleer kuvvete göre oldukça küçük, kütle çekim kuvvetine göre ise oldukça büyüktür.
  • Bu kuvvet zıt elektrik yüklü parçacıkların birbirini çekmesini, aynı cins yüklü parçacıkların da birbirlerini itmelerini sağlar. Bu sayede bu kuvvet atomun çekirdeğindeki protonlarla çevresindeki yörüngelerde dolanan elektronların birbirlerini çekmelerini sağlar.

3. Zayıf Nükleer Kuvvet

  • Zayıf nükleer kuvvet de atom çekirdeğinin ortalama boyutlarında etkili olan kısa mesafeli bir kuvvettir.
  • Bazı atomların çekirdeklerinde kararsızlık oluşmasına neden olan kuvvettir. Çok kısa menzillidir.
  • Radyoaktif bozunmaların çoğuna bu kuvvet sebep olur.
  • Sürekli etkin durumda değildir. Bu kuvvet belirli bir parçacık çarpması ve bozunması sırasında etkili olur.

4. Kütle Çekim Kuvveti

  • Makro evrende en fazla farkında olduğumuz kuvvetlerden biri kütle çekim kuvvetidir. Evrendeki herhangi iki varlığın, kütlelerinden dolayı birbirlerine uyguladığı kuvvete kütle çekim kuvveti denir.
  • Aralarındaki uzaklık ne kadar büyük olursa olsun evrendeki her iki kütle birbirine çekim kuvveti uygular. Bu nedenle kütle çekim kuvveti en geniş etki alanına sahip kuvvettir.
  • Bir parçacığın kütlesine etki eder.
  • Dört temel kuvvet arasında en zayıf olanıdır.
  • Evrendeki galaksilerin, yıldızların birbirlerinin yörüngelerinde kalmalarının nedeni bu kuvvettir.
  • Dünya’nın ve diğer gezegenlerin Güneş’in çevresinde belirli bir yörüngede kalabilmelerinin nedeni de yine bu
    kuvvettir.
  • Bu kuvvet sayesinde yeryüzünde yürüyerek hareket edebiliriz.
  • Kütle çekim kuvveti temas gerektirmeyen kuvvettir.



Yorumlar

  1. Berna dedi ki:

    Güzeldi ama eminim ki bu site başkalarına aradığı şeyleri çok rahat bir şekilde sunacaktır ( ama ben alamadım doğrusu bu beni çoooook üzdü 😔😔😔

Yorum Yaz

İlköğretim fen ve teknoloji dersinde kuvveti temas gerektiren ve temas gerektirmeyen olmak üzere ikiye ayırmıştık. Temas gerektiren kuvvetlerde kuvveti uygulayanla, uygulanan arasında mutlaka fiziksel temas olmalıdır. Örneğin bir futbolcunun topa vurma anında uyguladığı kuvvet etki olarak nitelendirilir. Cisimler arasında itme ya da çekme kuvvetinin gözlenmesinde fiziksel temas gerektirmeyen durumlar da vardır. Örneğin yan yana konulan mıknatısların kutupları aynı ise birbirlerini iterler. Cisimlerde hız ve şekil değişikliğine neden olabilen etkiye kuvvet denir. Kuvvet F sembolü ile gösterilir. Vektörel bir büyüklüktür. Birimi uluslararası birim sisteminde (SI) Newton (N) dur. Doğada dört temel kuvvet vardır. 1. Güçlü nükleer kuvvet 2 Elektromanyetik kuvvet 3. Zayıf nükleer kuvvet 4 Kütle çekim kuvveti 1. Güçlü nükleer kuvvet: Atomların çekirdeğinde pek çok proton bulunmaktadır. Aynı yüklü cisimler birbirini ittiğinde, protonlar bir araya geldiklerinde birbirlerini büyük bir kuvvetle iterek, birbirlerinde uzaklaşmaları gerekir. Ancak protonlar birbirlerinden ayrılmaz. Atom çekirdeğinde protonları ve nötronları bir arada tutan kuvvete güçlü nükleer kuvvet denir. Bu kuvvetin taşıyıcısı gluon'dur. Gluonlar proton ve nötronu oluşturan kuarkları bir arada tutar. Güçlü nükleer kuvvet doğadaki temel kuvvetler arasında en güçlü olanıdır. 2. Elektromanyetik kuvvet: Yüklü parçacıklar arasındaki itme ya da çekme kuvvetine elektromanyetik kuvvet denir. Yüklü parçacıklar arasındaki uzaklık arttıkça elektromanyetik kuvvet azalır. Bu kuvvetin taşıyıcısı genelde fotondur. 3. Zayıf nükleer kuvvet: Zayıf nükleer kuvvet atomik boyutlarda geçerlidir. Atomun kararsızlığından sorumlu olan kuvvet zayıf nükleer kuvvettir. Bu kuvvet nükleer bozulmalar sırasında açığa çıkar. Zayıf nükleer kuvvetin kuvvet taşıyıcısına bozon denir. 4. Kütle çekim kuvveti: Kütlesi olan bütün parçacıklar arasında bir çekim kuvveti oluşur. Örneğin Güneş ile Dünya arasındaki bu kuvvet sayesinde Dünya yörüngesinde dolanırken dışa doğru savrulmaz. Aralarında belli bir uzaklık bulunan kütleler arasındaki çekim kuvveti; Merkezleri arasındaki uzaklık d kütleleri m1 ve m2 olan iki cisim arasındaki çekim kuvveti 1. Kütlelerinin çarpımı ile doğru, 2. Aralarındaki d uzaklığının karesiyle ters orantılıdır. UYARI: Doğadaki temel kuvvetleri büyüklüğüne göre sıralamak için kütle çekim kuvveti 1 birim alınırsa - Güçlü nükleer kuvvet 10 üzeri 38 birim - Zayıf nükleer kuvvet 10 üzeri 35 birim - Elektromanyetik kuvvet 10 üzeri 27 birim olur.
ankara escort bayan ankara escort ankara escort bayan bayan escort ankara