Deprem, Çeşitleri Fay Tipleri Türkiye Deprem Kuşakları Coğrafya Tyt


Kategoriler: Coğrafya

DEPREM (SEİZMA-SARSINTI)

  • Yer kabuğunun derinliklerinden kaynaklanan yer üstünde sarsıntılar ve titreşimler halinde gerçekleşen yer kabuğu hareketlerine deprem denir. Depremler sismograf denilen aletle ölçülür.
  • Yer kabuğu hareketleri sırasında kırılan yerlere ise fay (kırık) denir.
  • Depremin ilk başladığı yere iç merkez (hiposantr) denir.
  • Deprem dalgalarının en kısa yoldan ulaştığı yere dış merkez (episantr) denir.
  • İç merkez ile dış merkez arasındaki uzaklığa odak derinliği adı verilir.

DEPREM ÇEŞİTLERİ

1. Çöküntü Depremleri: Karstik arazilerdeki boşlukların, mağaraların, kömür ocaklarındaki galerilerin tavanları çökünce oluşan depremlere çöküntü depremleri denir.



  • Bu depremlerin etki alanı dardır.
  • Ülkemizde Akdeniz Bölgesi’nde görülür.

2. Volkanik Depremleri: Volkanik püskürmelerle oluşan depremlere volkanik depremler denir.

  • Bu depremler dar alanlarda etkilidir.
  • İtalya ve Japonya’daki aktif volkanlar bu depremlere yol açar.
  • Türkiye’de volkanizma olmadığı için volkanik depremler görülmez.

3. Tektonik Depremler: Yer kabuğunun kırık olduğu yerlerde oluşan depremlere tektonik depremler denir.

  • Etki alanı en geniş olan depremdir.
  • En çok hasar veren depremdir.
  • Okyanus altında meydana gelen tektonik depremler sonucunda oluşan dev dalgalara tsunami denir.

FAY TİPLERİ

1. Normal fay: Levhaların birbirinden uzaklaştığı yerlerde oluşan ve taş küreyi incelten faydır. Ülkemizde en çok Batı Anadolu Fay Kuşağı (BAF) üzerinde görülür.

2. Bindirme fayı: Levhaların birbirine yaklaştığı bölgelerde meydana gelen ve taş küreyi kalınlaştıran faydır. Ülkemizde Doğu ve Güneydoğu Anadolu Fay Kuşağı (DAF) üzerinde görülür.

3. Yanal atılımlı fay: Levhaların birbirlerinin yanından geçtiği yerlerde oluşan ve taş kürenin kalınlığını değiştirmeyen faylar. Ülkemizde Kuzey ve Doğu Anadolu fay kuşağında (KAF) görülür.

Depremin Şiddeti;



  • dış merkeze olan uzaklığına
  • depremlerin süresine
  • binaların yapı özelliklerine
  • deprem odağına olan uzaklığına
  • depremin büyüklüğüne
  • arazinin jeolojik yapısına
  • deprem bölgesindeki tabakaların durumuna ve

kayaç cinsine göre değişir

DÜNYA DEPREM DAĞILIŞI

  • Alp Himalaya dağ kuşağı
  • Akdeniz kuşağı
  • Asya’nın doğu kıyıları
  • Büyük Okyanus çevresi
  • Amerika’nın batı kıyıları
  • Avustralya’nin doğu kıyıları depremin fazla olduğu yerlerdir.

* Kanada, Sibirya, Afrika, İskandinav ülkeleri depremin az olduğu yerlerdir.

TÜRKİYE DEPREM KUŞAKLARI

  • Türkiye Dünya’nın en önemli deprem kuşakları üzerinde yer alan Alp Himalaya Kuşağında yer alır.
  • Avrasya, Afrika ve Arap levhaları üzerinde yer almaktadır.
  • Arap levhasının kuzeye doğru hareket ederek Anadolu levhasını sıkıştırması sonucunda ülkemizde çeşitli fay kuşakları oluşmuştur.

Kuzey Anadolu Deprem Kuşağı (KAF): Saroz Körfesi’nden başlayıp, Marmara Denizi, Izmit, Adapazarı, Düzce, Bolu, Merzifon, Niksar, Erzincan, Erzurum, Muş ve Van üzerinden İran’a uzanır.

Batı Anadolu Deprem Kuşağı (BAF): Kıyı Ege, Göller Yöresi ve Güney Marmara’yı içine alır.

Doğu Anadolu Deprem Kuşağı (DAF): Hatay’dan başlar Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Elazığ, Bingöl ve Muş üzerinden geçerek Kuzey Anadolu Deprem kuşağı ile birleşir.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi