Özkütle Konu Anlatımı

Özkütle Konu Anlatımı

Kütle ve hacim maddelerin ortak özellikleridir. Maddenin birim hacminin kütlesine özkütle denir. Özkütle aynı sıcaklıktaki saf maddeler için ayırt edici özelliktir.



m kütleli V hacmindeki bir maddenin özkütlesi;

Özkütle = Kütle / Hacim (d = m / V) bağıntısından bulunur.

Kütlenin birimi g, hacmin birimi cm3 alındığında özkütlenin birimi g/cm3 bulunur.



Belli bir basınç ve sıcaklıkta katı ve sıvı haldeki bir maddenin kütlesi ile hacmi doğru orantılıdır. Maddenin kütle – hacim grafiği çizildiğinde şekildeki gibi olur. Grafikteki kütle ve hacim değerleri kullanılarak maddenin özkütlesi bulunur.

Katı ve sıvı maddelerin özkütlesi sabit sıcaklıkta kütle ve hacmine bağlı değildir. Sabit sıcaklıktaki maddenin kütlesi arttırıldıkça hacmi de aynı oranda artar. Sabit sıcaklıktaki katı ve sıvıların özkütlelerinin kütle ve hacmine bağlı grafikleri şekildeki gibi olur.

Bir gazın kütlesi sabitken sıkıştırılarak ya da açılarak hacmini artırıp azaltabiliriz. Özkütle hacimle ters orantılı olduğundan sıkışan gazın hacmi azalır, özkütlesi artar.



Karışımların Özkütlesi

Homojen karışabilen aynı sıcaklıktaki sıvılar karıştırıldığında farklı özkütleli bir sıvı elde edilir. Karışımın özkütlesi karıştırılan sıvıların kütle toplamı ile hacim toplamının oranından bulunur.



Karışımların özkütlesi yukarıdaki bağıntı yardımıyla bulunabilir. m yerine d.V, V yerine d/m yazılabilir.

  • Karışımın özkütlesi karıştırılan sıvıların özkütlesi arasında bir ª ªdeğerdir. d ve 3d kütleli sıvılar karıştırıldığında karışımın özkütlesi d ile 3d arasında bir değer çıkar.

  • Karışan sıvıların özkütlesi karışıma giren sıvıların hacim oranına bağlıdır. Sıvılar eşit hacimde alınıyorsa karışımın özkütlesi aritmetik ortalamaya eşittir. Hangi sıvıdan fazla hacimde alınmışsa onun özkütlesine daha yakın değerde özkütle elde edilir.
  • Karışıma giren sıvıların hacim oranları değişmediği sürece karışımın özkütlesi değişmez.
  • Özkütlesi küçük sıvının üzerine özkütlesi büyük sıvı ilave edilmeye başlandığında kaptaki karışımın özkütlesi artmaya başlar. Özkütlesi büyük sıvının üzerine özkütlesi küçük sıvı ilave edilmeye başlandığında kaptaki karışımın özkütlesi azalmaya başlar.
  • UyarıSıvılar karışmıyorsa özkütlesi büyük olan sıvı altta, özkütlesi küçük olan sıvı üstte bulunur. Bu sıvılar karıştırılmaya başlanınca ilk başta karışıyor zannedilse de heterojen bir karışım elde edilir. Bir süre beklendiğinde özkütlesi büyük sıvı alta geçer, özkütlesi küçük sıvı üste çıkar.

Özkütle Çözümlü Sorular

Özkütle Konu Anlatımı Video Hocalara Geldik 9. sınıf fizik

Özkütle Çözümlü Sorular Video Hocalara Geldik 9. sınıf fizik

Özkütle Konu Anlatımı Çözümlü Örnekler İsabet Akademi Video

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Soru: 200 g kütlesindeki kuru kumun hacmi 60 cm3 tür. Kumun üzerine 80 cm3 su dökülünce su seviyesi 120 cm3 e çıkıyor. Buna göre, kumun gerçek özkütlesi kaç g/cm3 tür? ÇÖZÜM: Kumun gerçek hacmi Vkum = 120 – 80 = 40 cm3 tür. Bu durum kumda 20 cm3 boşluk olduğuna gösterir. dkum = Vm40200kumkum= = 5 g/cm3 bulunur. Soru: Özkütlesi 0,6 g/cm3 olan tahta parçasından V hacminde bir oyuk açılarak oyuğun içi civa ile dolduruluyor. Tahta parçasının kütlesi 130 g artıyor. Buna göre, oyuğun hacmi kaç cm3 tür? (dciva = 13,6 g/cm3) ÇÖZÜM: mciva = dciva.Vmtahta = dtahta.V Oyuk açılınca tahtanın kütlesi azalır. Civa konulunca artar. Azalma ve artmanın farkı kütle artışıdır. D m = mciva – mtahta Dm = dc.Vc – dt.Vt ⇒ 130 = 13,6.V – 0,6.V 130 = 13.V ⇒ V = 10 cm3 bulunur. Soru: X ve Y kaplarından VX ve VY hacimde sıvı alınarak boş olan Z kabına konuluyor. Son durumda kaplardaki sıvı kütleleri eşit oluyor. Buna göre, VX ve VY kaç V dir? ÇÖZÜM: Toplam sıvı kütlesini bulacak olursak, mtoplam = 2d.6V + 3d.8V = 36dV dir. Bu kütleyi üç kaba eşit paylaştırırsak her kaba 12dV kütlesinde su bulunmalıdır. Bu durumla X kabından hiç sıvı alınmamalıdır. VX = 0 bulunur. Y kabında ilk anda 24dV kütle vardı. Son durumda 12 dV kalacak, 12dV kütle alınmıştır. mY = dY.VY ⇒ 12dV = 3d.VY VY = 4V bulunur. Maddelerin, sabit sıcaklık ve sabit basınç altında kütleleri ile hacimleri doğru orantılıdır. Maddenin kütlesi artıkça hacmi de artar. Maddelerin sabit sıcaklık ve sabit basınç altında kütle - hacim grafikleri şekildeki gibi olur. Grafiğin eğimi sabit olduğundan dolayı kütlenin hacme oranı sabittir. Bir maddenin kütlesinin hacmine oranı o maddenin özkütlesine eşittir. Özkütle, d ile gösterilir. Özkütleye yoğunluk da denir. Saf maddelerin ve karışımların özkütlesinden faydalanılan değişik meslek dalları vardır. Örneğin kuyumculuk ve porselencilik bu mesleklerdendir. Kuyumculukta altının saflık derece- sinin değiştirilmesi, porselen yapımında, ısıya dayanıklı ev ya da süs eşyalarının yapımında özkütle den faydalanılmaktadır. Altın ayarı, altının saflık oranı anlamına gelmektedir. 24 ayar altın çok yumuşaktır. Altın madeni yumuşak, kolayca eğilip bükülebilen bir madendir. 24 ayar altında altın miktarı çok olduğundan dolayı yumuşaktır. Bu nedenle kuyumculukta kullanıma elverişli değildir. Porselen ise killi topraktan yapılmış, seramik grubunun bir elemanıdır. Porselen, içerdiği ham maddelere oranlarına ve sıcaklık derecelerine göre sert ve yumuşak porselen olmak üzere çeşitleri vardır.