Gaz Basıncının Ölçülmesi 11. Sınıf Kimya


Kategoriler: 11. Sınıf Kimya, Kimya

  • Gaz tanecikleri sürekli hareket halinde olduğundan çarptıkları yüzeye bir basınç uygularlar.
  • Dünya, atmosferde bulunan gazlara çekim kuvveti uygular.
  • Dünyanın çekim kuvvetinden dolayı yerküreye yakın yerlerde atmosferin yoğunluğu daha fazladır. Yükseklere çıkıldıkça atmosferin yoğunluğunda ve açık hava basıncında azalma olur.
  • Atmosferdeki gazların herhangi bir alana uyguladığı basınca atmosfer basıncı ya da açık hava basıncı denir.
  • Gazların basıncı sıvıların yardımı ile bulunur.
  • Deniz seviyesinde ve 0 °C’deki cıva sütununun basıncına standart atmosfer basıncı (1 atm) denir.
  • Açık hava basıncı Patm ya da Po şeklinde gösterilir.

Bilgi: Atmosferde yükseklere çıkıldıkça her 10,5 metrede basınç 1 mmHg düşer.

  • Açık hava basıncı ilk olarak 1643 yılında Evangelista Torricelli tarafından ölçülmüştür.
  • Açık hava basıncını ölçen aletlere barometre denir.



  • Cıva, öz kütlesi çok büyük ve uçucu bir sıvı olmadığından dolayı barometre ve manometrelerde tercih edilir.
  • Cıva dolu kaplardaki gaz basınçları aşağıdaki gibi ölçülür.

  • Bir sıvının bir noktadaki basıncı:
    P = h.d.g formülü ile hesaplanır.
  • Bu formüldeki P basınç, h sıvının yüksekliği, d sıvının öz kütlesi ve g yerçekimi ivmesidir.
  • Bir sıvının tabanındaki basınç kabın şekline bağlı değildir.
  • Basınç ölçümlerinde cıva yerine farklı bir sıvı kullanıldığında oluşacak yükseklik,
    hsıvı . dsıvı . g = hcıva . dcıva . g formülü ile hesaplanır.

Örnek:

  • Kapalı kaplardaki gazların basıncını ölçmeye yarayan aletlere manometre denir.
  • Manometre kaplarındaki gaz basınçları aşağıdaki gibi ölçülür.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
20 Haziran 2020 Cumartesi