Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri


Kategoriler: Atatürkçülük ve Türk İnkılabı, İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 12. Sınıf, Tarih

Demokrasi; halkın egemenliği temeline dayanan, herkesin düşünce ve kanaatlerini özgürce ifade edebildiği, başkalarının düşüncelerine de saygı gösterildiği, hak ve özgürlükler bakımından bütün vatandaşların eşit sayıldığı bir yönetim ve yaşama biçimidir.

Demokratik yönetiminin en önemli özelliklerden biri çoğulculuktur. Çoğulculuk, çeşitli eğilimler ve düşüncelerin yönetimde temsil edilmesine ortam hazırlar. Bu anlayış hem sorunların çözümünde farklı yöntemleri ortaya çıkarır, hem de iktidarın denetlenmesini sağlar. Atatürk, “Cumhuriyet, düşünce serbestliği taraftarıdır. Samimi ve meşru olmak şartıyla her fikre hürmet ederiz. Her kanaat bizce muhteremdir.” diyerek çoğulculuğun önemine dikkat çekmiştir. Demokrasinin yönetim ve toplumda yerleşmesini isteyen Atatürk, çok partili hayata geçilmesini desteklemiştir. Yeni Türk Devleti’nin ilk siyasi partileri onun sağlığında kurulmaya başlanmıştır.



Aynı görüşte olan insanların bir araya gelip bir program etrafında birleşerek iktidara talip olmak amacıyla kurdukları yasal siyasal örgüte parti adı verilir. 23 Nisan 1920’de açılan TBMM; İttihatçı, İtilafçı, İslamcı, Osmanlıcı, liberal, Bolşevik, çiftçi, işçi, tüccar, aşiret reisi, öğretmen, politikacı gibi çok farklı düşünce ve sosyal tabandan ulus temsilcilerini içinde barındırıyordu. Bu dönemde temel hedef vatanın işgalden kurtarılması olduğundan Mecliste siyasal partiler yoktu. Bununla birlikte Müdafaa-i Hukuk, Tesanüt, İstiklâl, Islahat gibi gruplar oluşturulmuştu. Mustafa Kemal Paşa taraftarları Birinci Grup; karşıtları ise İkinci Grup olarak adlandırılıyordu.

Bilgi: Kurtuluş Savaşı’nı yürüten I. Meclis bu süreçte yıpranmıştı. I. Meclis’te saltanat yanlılarının muhalefeti millî egemenliğin yerleşmesi ve inkılapların yapılmasında engel oluşturuyordu. Bu s0runu çözmek amacıyla TBMM 1 Nisan 1923’te seçim kararı aldı. Bu süreçte Mustafa Kemal’in seçilmesini istemeyen bazı kişiler meclise bir önerge vererek mevcut sınırlar içinde doğmayan ve mevcut sınırlar içinde bir yerde 5 yıl üst üste oturmayan birisi milletvekili adayı olamaz dediler. Mustafa Kemal Selanik’te doğmuş ve asker olduğu için hiçbir yerde 5 yıl oturmamıştı. Bu önerge meclis tarafından reddedildi. Yapılan seçimlerin ardından inkılap yanlısı milletvekillerinin çoğunlukta olduğu ll. Meclis 11 Ağustos 1923’te açıldı. Bu meclis 1 Ekim 1927’ye kadar görev yaptı. II. TBMM; Lozan Antlaşması’nı onaylamış, hukuk, ekonomi, eğitim ve toplum alanında önemli inkılap hareketlerini gerçekleştirmiştir.



Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi