Bölgeler ve Ülkeler


Kategoriler: 9.sınıf Coğrafya, Coğrafya, Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler

Bölgelerden bazıları, belirli kriterlere göre belirlenmiş ülkelerden oluşmaktadır. Bu tür bölgeler sınır komşusu ülkelerden oluşabildiği gibi, birbirinden uzakta bulunan ülkelerden de oluşabilmektedir. Bölgelerden bazılarının sınırları içinde, bazen bir ülkenin büyük bir kısmı bazen de küçük bir kısmı yer alır. Örneğin, Türkiye’nin büyük bir kısmı dağlık bölge içinde yer alırken, Finlandiya’nın çok küçük bölümü dağlık bölge içinde yer alır. Buna karşılık Hollanda arazisinin tamamı düzlük bir bölgede yer alır. Siyasi birliklerin oluşturduğu bölgelerin sınırları belirgindir ve bölge sınırları ülke sınırlarıyla çakışır. Örneğin, NATO’ya üye ülkelerden bir kısmı sınır komşusudur. Bir kısmının sınırları ise birbirine çok uzaktır. Belirli ülkelerden oluşan bölgelerin ortak özelliği beşeri kriterlere göre belirlenmiş olmalarıdır.



Ülkeler, farklı amaçlar açısından bölge sınıflandırmasına tabi tutulabilir. Belirli bir amaç açısından ortak özelliklere sahip ülkeler bir arada ele alınarak bölgeler oluşturulabilir. Örneğin Türk Dünyası ülkeleri, İskandinav ülkeleri, Kuzey Amerika ülkeleri, Latin Amerika ülkeleri, Kafkas ülkeleri gibi. Ülkeleri birleştiren ortak özellikler, bulundukları yer, kültürel veya ekonomik özellikler bakımından benzeşebilir.

Ülkeler, yönetimde kolaylık sağlamak ve vatandaşlarına daha iyi hizmet götürebilmek için, ülke sınırları içinde kalan alanı bölgelere ayırabilir. Örneğin; hizmet bölgeleri, sanayi bölgeleri, ulaşım bölgeleri, kalkınma bölgeleri gibi.

Bir ülke, sahip olduğu her özelliğe göre farklı bölge içinde yer alabilir. Örneğin Almanya;



  • iklim tipine göre, ılıman okyanus ve karasal iklim bölgesinde,
  • yer şekillerine göre, dağlık, ovalık ve platoluk bölgelerde,
  • coğrafi konumuna göre, Batı Avrupa bölgesinde,
  • nüfus yoğunluğuna göre, yoğun nüfuslu bölgede,
  • yerleşim özelliğine göre, kentsel bölgede,
  • ekonomik özelliğine göre, sanayileşmiş bölgede, OECD ve G – 8 bölgesinde,
  • siyasi özelliğine göre, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler bölgesinde,
  • jeolojik özelliğine göre eski bir arazi bölgesinde,
  • matematik konumuna göre orta kuşakta,
  • dini inançlara göre, Hristiyanlık dini bölgesinde,
  • savunma ve dış güvenlik bakımından NATO bölgesinde yer alır.

Bölge ve ülkeler arasındaki ilişkinin benzeri, bölge ve Türkiye’nin illeri arasında da kurulabilir. Örneğin Ankara;

  • iklim tipine göre, karasal iklim bölgesinde,
  • yer şekillerine göre, platoluk bölgede,
  • coğrafi konumuna göre, Orta Anadolu bölgesinde,
  • nüfus yoğunluğuna göre, yoğun nüfuslu bölgede,
  • yerleşim özelliğine göre, kentsel bölgede,
  • idari yapısına göre, başkent bölgesinde,
  • ekonomik özelliklerine göre tarım, sanayi, ticaret ve ulaşım bölgesinde yer alır.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
22 Haziran 2019 Cumartesi