Biyografi ve Otobiyografi Tarihsel Gelişimi


Kategoriler: 9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı, Biyografi - Otobiyografi, Türk Dili ve Edebiyatı

Biyografinin Tarihi Gelişimi

  • Biyografilerin en eski örneğini MS l. yüzyılda Yunanistan’da Plutharkos “Paralel Hayatlar” adlı eseriyle vermiştir.
  • Biyografinin İslam geleneğindeki karşılığı hâl tercümesidir. İlk hâl tercümesi, Hz. Muhammed’in hayatı üzerine yazılmıştır. Hz. Muhammed’in hayatını anlatan “Siyer” (Siyer-i Nebi) adı verilen eserler de biyografi örneğidir. Ayrıca Hz. Muhammed’in gazalarının anlatıldığı “Megâzî” kitapları da biyografi özelliği taşır.
  • Eski edebiyatımızda veli ve ermiş kişilerin hayat hikâyelerinin anlatıldığı “menakıbname” adlı eserler de biyografi örneği sayılabilir. Eflaki’nin “Menakıbüv-Arifin” isimli eseri, Mevlana dönemini, sosyal hayatı, o dönemde yaşamış velileri ve ermişleri ele alır. Tanzimat’tan sonra Fatih Sultan Mehmet, Yavuz Sultan Selim gibi Müslüman Türk kahramanlarının destanımsı biyografileri yazılmıştır. Cumhuriyet Dönemi’nde biyografinin Batılı tarza uygun örnekleri verilmiştir.

Otobiyografinin Tarihi Gelişimi



  • Edebiyat araştırmacıları, bu türün ilk örneği olarak Aziz Augustinus’un 4. yüzyılda yazmış olduğu “İtiraflar”ı gösterirler. Çağdaş anlamda otobiyografinin ilk örneği Jean Jacques Rousseau’nun İtiraflar adlı eseri sayılabilir. Amerikan edebiyatında Paul Auster’in (Pol Ostır) İç Dünyamdan Notlar ve Isaac Asimov’un (Ayzek Ezimov) Dolu Dolu Yaşadım, Fransız edebiyatında Andre Gide’in (Andre Jid) Tohum Ölmezse dünya edebiyatının tanınmış otobiyografilerindendir.
  • Türk edebiyatında Nigar binti Osman’ın Hayatımın Hikayesi, Necip Fazıl Kısakürek’in Kafa Kâğıdı ile O ve Ben, İlhan Berk’in Uzun Bir Adam, Aziz Nesin’in Böyle Gelmiş Böyle Gifmez, Abidin Dino’nun Kısa Hayat Öyküm, Şevket Süreyya Aydemir’in Suyu Arayan Adam otobiyografi türünde yazılan eserlerdendir.
  • Peyami Safa’nın Dokuzuncu Hariciye Koğuşu adlı romanı otobiyografik bir roman örneğidir.
  • Biyografi ve otobiyografi türleriyle benzerlikler gösteren monografi, öz geçmiş / CV, hâl tercümesi ve portre gibi türler de vardır.

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
13 Haziran 2020 Cumartesi