Asit ve Bazların Kuvveti 11. sınıf kimya


Kategoriler: 11. Sınıf Kimya, Kimya

Kuvvetli Asitler

Suda çözündüğünde, çözünen moleküllerin % 100 iyonlaştığı kabul edilen asitlere kuvvetli asitler denir. Aşağıda kuvvetli olarak bilinen kuvvetli asitler verilmiştir.



  • Asit kuvvetinin tesir değeriyle doğrudan bir ilişkisi yoktur.
  • Kuvvetli asitlerin çözünme tepkimeleri tersinmez (tek yönlü) olarak kabul edilir.

  • H2SO4 iki tane hidrojen iyonu (H+) içeren (iki protonlu) bir asittir. İyonlaşmasının büyük bir kısmını 1 iyonlaşmada sağladığı için birinci iyonlaşma denklemi esas alınır.

Uyarı: Gerrçekte hiçbir asit suda çözündüğünde %100 iyonlaşmadığı bilinir. Ancak yukarıdaki tabloda verilen altı tane asitin %100 iyonlaştığı kabul edilir.

Zayıf Asitler

  • Suda çözündüğünde moleküllerinin % 100’ü iyonlaşamayan (az bir kısmı iyonlaşan) asitlere zayıf asitler denir.
  • Zayıf asitler suda tersinir (denge halinde) olarak iyonlaşırlar.
  • Zayıf asitler, su (H2O) molekülleriyle denge oluştururlar.
  • Zayıf asitlerin sulu çözeltilerinde oluşan denge karışımlarında,
    -İyonlaşmamış zayıf asit molekülleri
    -İyonlaşan asitlerin oluşturduğu hidronyum (H3O+) iyonları
    -İyonlaşan asitten oluşan konjuge baz (anyonlar)
    -Su (H2O) molekülleri ve çok az da olsa hidroksit (OH) iyonları bulunur.

Aşağıda yaygın olarak kullanılan zayıf asitlerden bazıları verilmiştir.



  • Bir protonu (H+) olan asitlere monoprotik asitler denir.
    HCl, HI, HCN, HClO4, monoprotik asitlere örnek verilebilir.
  • Monoprotik asitler genel olarak HA formülüyle gösterilir. Bu formülde H hidrojen iyonunu, A ise asidin anyonunu temsil etmektedir.
    HA: Zayıf asit olsun
    Bu asidin sudaki iyonlaşmasına ait olan denge tepkimesi aşağıdaki gibidir.
  • Ka: Asidin iyonlaşma sabiti olarak adlandırılır. (KA olarak da gösterilir.)
  • Ka aynı zamanda zayıf bir asidin iyonlaşma denge sabitidir.
  • Ka nın sayısal değeri, bir zayıl asit için yalnızca sıcaklıkla değişir.
  • Aynı sıcaklıkta bulunan HA zayıf asitlerinden Ka değeri büyük olanın asitlik kuvveti daha büyüktür.
  • HA asidinin iyonlaşma yüzdesi ne kadar büyük olursa [H3O+] ve [A-] derişimleri o kadar büyük olur. Bu da Ka (asitlik iyonlaşma sabiti) değerinin büyük olması demektir.
  • Sadece zayıf asitler için Ka değerinden bahsedilir. Kuvvetli asitlerde % 100 iyonlaşma olduğu kabul edildiğinden KA değerinden bahsedilmez.
    Aşağıdaki tabloda bazı zayıf asitler ve 25 °C’deki asitlik sabitleri verilmiştir.

Kuvvetli Bazlar

Suda çözündüğünde, çözünen moleküllerin % 100 iyonlaştığı kabul edilen bazlara kuvvetli bazlar denir.
Aşağıdaki tabloda bilinen kuvvetli bazlar verilmiştir.

  • Alkali metallerin hidroksitleri, toprak alkalilere göre daha kuvvetlidir.
  • IA ve IIA gruplarında aşağı doğru inildikçe bazlık kuvveti artar.

Zayıf Bazlar

Suda çözündüğünde moleküllerinin % 100’ü iyonlaşamayan (az bir kısmı iyonlaşan) bazlar zayıf bazlar denir.

  • Zayıf bazlar suda tersinir (denge halinde) olarak iyonlaşır.
  • Zayıf bazların sulu çözeltilerinde oluşan denge karışımlarında,
    -İyonlaşmış zayıf baz molekülleri
    -İyonlaşan bazın oluşturduğu hidroksit (OH) iyonları
    -İyonlaşan bazdan oluşan konjuge asit katyonları
    -Su molekülleri ve çok azda olsa hidronyum (H3O+) iyonları bulunur.

Aşağıda çok bilinen bazı zayıf bazlar verilmiştir.



  • Bir zayıf baz olan NH3 ün sudaki iyonlaşma denklemi ve denge bağıntısı aşağıdaki gibidir.
  • Kb baz iyonlaşma sabiti olup, sayısal değeri sadece sıcaklık ile değişir.
  • Kb değeri ne kadar küçükse bazın iyonlaşma yüzdesi o kadar küçük ve kuvveti o kadar azdır.
    25 0C’de bazı zayıf bazlar ve iyonlaşma sabitleri (Kb) verilmiştir.

Asit ve Bazların Kuvveti video 11. sınıf Kimya Adası

Temel Yeterlilik Sınavı (TYT)
15 Haziran 2019 Cumartesi